Intervju Društvo
email Pošalji prijatelju
print Verzija za štampu Plain text Samo tekst Komentari Komentara (9)

Razgovor: Bojan Dimitrijević, istoričar optužen za četništvo i ustaštvo

Pod svakom vlašću ima privilegovanih izdavača

Veličina slova: Decrease font Enlarge font
Jedini u Srbiji koji je podržao svog kolegu Zlatka Hasanbegovića: Bojan Dimitrijević
Jedini u Srbiji koji je podržao svog kolegu Zlatka Hasanbegovića: Bojan Dimitrijević
Photo: www.vreme.com

Hrvatski ministar kulture Zlatko Hasanbegović odlučio je o finansiranju naučnih radova srbijanskog kolege Bojana Dimitrijevića, jedinog istoričara koji mu je dao podršku nakon izbora. Izdavač Zvonimir Despot objavljuje knjige ustašoidnog sadržaja, a hrvatski analitičar Predrag Lucić konstatuje da je to pravo društvo za autora koji učestvuje u rehabilitovanju Draže i Nedića. Bojan Dimitrijević konstatuje da je izložen napadima na koje je, kao naučnik koji se bavi provokativnim temama, navikao

Lavina kritika u kojoj neki oponenti i nisu birali reči, sručila se na hrvatskog ministra kulture Zlatka Hasanbegovića još jednim povodom: odlučio je da iz državnog proračuna finansira knjige beogradskog istoričara Bojana Dimitrijevića, veštaka koji se zdušno zalagao za rehabilitaciju četničkog komandanta Dragoljuba Mihailovića i koji će se u sličnoj ulozi pojaviti na suđenju za rehabilitaciju predsednika kvislinške vlade Srbije Milana Nedića. Dimitrijević je čitaocima E-Novina poznat i kao jedan od protagonista serijala o potrazi za Dražinim koskama, u epizodama Ada, Čokanjče, Čaure, Kosti od mamuta, kao i tekstovima koje smo o njemu ranije, dok je bio vojni savetnik Napoleona kod Vaterloa (srpski: Borisa Tadića), redovito objavljivali (nikad ništa dobro, ni neutralno).

U odmerenijem bljuvanju vatre o proračunskom podsticaju Dimitrijevića Predrag Lucić beleži i da je najavljeni dolazak Dimitrijevića na Kliofest (ozbiljna tema, "Fotografija kao povijesni izvor") izazvao interesovanje aktivista Radničke fronte, koji su odustali od rasturanja tribine, jer, osim njih, u Nacionalnu i sveučilišnu knjižnicu, gdje se održava Festival povijesti Kliofest, došlo je nula gledalaca. A baš se spremio moderator Zvonimir Despot, slučajno i izdavač ("Despot Infinitus") radova Bojana Dimitrijevića.

Hrvatsko ministarstvo finansira i Dimitrijevićeve knjige "Pomorsko zrakoplovstvo na Jadranu 1918-1992." (koautor Danijel Frk) i "Oklopne postrojbe savezničkih snaga na jugoistoku Europe u Drugome svjetskom ratu 1941-1945." (koautor Dinko Predoević). Sa po 10.000 kuna. Lucić podseća da se knjige Bojana Dimitrijevića objavljuju se u izdanju "Despot Infinitus", u čijem se katalogu nalaze i autori poput Ante Pavelića i Vjekoslava Maksa Luburića.

"Pravo je to društvo za povjesničara koji se svojski potrudio da Draža Mihailović i Milan Nedić budu rehabilitirani u Srbiji. I prava je to firma da po Hrvatskoj prodaje pisanije tipa koji tvrdi da je vođa četničkih zločinaca u Drugom svjetskom ratu odigrao 'pozitivnu ulogu', te da mu stoga 'treba odati svaku počast' i 'vratiti mu zasluženo mesto koje ima u srpskoj istoriji 20. veka'", ocenjuje Predrag Lucić.

Zlatka Hasanbegovića kritikuje levi, ili ekstremno levi deo intelektualne i kulturne javnosti: Bojan Dimitrijević
Photo: www.vreme.com

O zagrebačkoj epizodi, podršci ministru Hasanbegoviću, pozadini finansiranja knjiga, za E-Novine govori Bojan Dimitrijević i na početku razgovora objašnjava šta se dogodilo u Nacionalnoj i sveučilišnoj knjižnici.

"Nije to bilo zamišljeno kao moje predavanje, nego kao tribina. Moje ranije predavanje, o Rankoviću, bilo je dobro posećeno. Organizator je odlučio da tribinu ne održimo, oni koji su došli, slikali su praznu dvoranu".

*Suština priče su, zapravo, nove žestoke kritike hrvatske kulturne javnosti koja se ne miri sa novom raspodelom sredstava iza koje stoji ministar Hasanbegović. Ministarstvo učestvuje u finansiranju Vaših naslova koji se objavljuju u Hrvatskoj?

U Hrvatskoj je u toku konkurs za izdavanje novih naslova, na koji se javljaju i ostali izdavači. Nije, dakle, reč o ličnoj dotaciji između ministra i mene. U toku je konkurs za finansiranje knjiga kakvi postoje i u Srbiji. Javljaju se autori, odnosno izdavači, uz ispunjenje određene forme, dve recenzije i detaljni podaci o knjizi, mogu dobiti deo sredstava. U ovom slučaju izdavač mojih naslova "Despot Infinitus" treba da dobije određena sredstva. Dakle, treba da dobije, s obzirom na to da sredstva nikome nisu data.

Verovatno je čitava stvar iskorišćena zbog činjenice da sam ja, jedini, valjda, u Srbiji koji je podržao svog kolegu Zlatka Hasanbegovića. Protiv koga se u Hrvatskoj vodi kampanja, na dnevnoj osnovi. Tamo, ukoliko otvorite novine, vidite napade na njega, bar dva-tri napada. Čini mi se da je određenim medijima i marginalnim političkim strukturama dobro došla ova činjenica, da je Ministarstvo kulture odobrilo sredstva baš ovom izdavaču. A kod njega je i jedan moj naslov.

*JNA u Hrvatskoj i Sloveniji?

Da.

*Kažete "treba da dobije novac", to je sporno, tu je reč o nekakvim tehnikalijama?

Da, to je odluka. Ali, kao i u Srbiji, od odluke do dodeljivanja realnog novca prođe najmanje nekoliko meseci u nekakvim procedurama.

Čiča je rehabilitovan, neka se pripremi Nedić: Prekrajanje istorije
Photo: hr.n1info.com

*Dobro, važno da postoji odluka, kao i to da je ona ministrova?

Jeste, ministrova je. I mislim da je Zlatko Hasanbegović privukao mnogo pažnje, jer se lično bavi analizom sredstava koja daje Ministarstvo kulture. Nekom je umanjio sredstva, nekom povećao, to je njegova procena. To je stanje kakvo jeste, postojali su i u prethodnoj vladi izdavači koji su bili privilegovani, od njih, verovatno, idu i najveće kritike na račun Hasanbegovića.

*Da, ali kritike, za koje vi kažete da su"na dnevnom nivou", ne upućuju neki marginalni stvaraoci, nego ljudi koji su zadužili hrvatsku kulturu?

Zlatka Hasanbegovića kritikuje levi, ili ekstremno levi deo intelektualne i kulturne javnosti. One koja je pod vladom SDP uživala privilegije, sada, kada je došao HDZ, nije više tako. Dakle, da simplifikujem, dok jednom ne smrkne, drugom ne osvane. Najveći deo kulturne javnosti je levo orijentisan i oni kritikuju Hasanbegovića na sve moguće načine. Do nivoa da je to ogavno.

*U Hrvatskoj ste okarakterisani kao pročetnički nacionalista i pročetnički povijesničar. Govori se, povodom finansiranja Vaših radova - to su reakcije u medijima i na društvenim mrežama - o istorijskoj povezanosti ustaša i četnika?

Razumem da se svako zastupanje bilo koje nacionalne stvari u Srbiji etiketira u Hrvatskoj kao četništvo, odnosno, hrvatske stvari kao ustaštvo u Srbiji. I to je veliki problem. Ali, ja nemam problem s tim. Bavim se Drugim svestkim ratom, svim pokretima, frakcijama, jednostavno, znam da se u tim kritikama gleda obično samo fragment delovanja nekog naučnika, a ne celina. Svestan sam toga da neko ko se bavi provokativnim temama uvek može da bude stigmatizovan i obeležen kao pročetnički, proustaški, pronedićevski, pronemački istoričar, kako god.

Ko će biti rehabilitovan: Milan Nedić i Adolf Hitler
Photo: forum.krstarica.com

*Da li je u Srbiji bilo interesovanja za Vaše istraživanje koje će se pojaviti u knjizi?

Institut za savremenu istoriju, na kojem radim, i hrvatski Institut za povijest imaju godinama projekat, po kojem rade određene teme. Dakle, ova tema, JNA u Hrvatskoj i Sloveniji, verifikovana je i u okviru tog projekta. Dakle, na njoj radim sa kolegama iz našeg i hrvatskog instituta i tu nije ništa sporno.

*Da li je ovo incident? U Hrvatskoj se govori o velikom broju autora koji ne dolaze do donacija. Može li ova činjenica da pogorša atmosferu u odnosima dva društva, dve države? Ostajete li, pritom, pri onome afirmativnom što ste govorili o Zlatku Hasanbegoviću?

Neće ovo ni na šta uticati u odnosima dve naučne zajednice, s obzirom da se u mojoj oblasti decenijama sarađuje bez problema. I ranije smo, recimo u decembru prošle godine, imali konferenciju i bili izloženi kritikama, kao "eto, ustaše i četnici se ponovo skupljaju". Institut za savremenu istoriju i zagrebački Institut za povijest decenijama sarađuju, deo javnosti ne odobrava tu saradnju, jer nismo po njihovom ukusu, nismo levičari, nismo antikomunisti, pokušavamo da se izborimo sa avetima prošlosti na adekvatan način. Kritičari sa društvenih mreža to ne razumeju.

Zlatko Hasanbegović je izložen kritici, svaka podrška njemu je neka vrsta jeresi, bio sam toga svestan kada sam ga podržao, kao svog kolegu. Da ću biti osuđen i tamo i ovde. Ali, podržao sam ga kao svog prijatelja, kolegu koji je radio sa nama na nizu projekata ovde, u Beogradu. I kao takvog mogu samo da ga podržim.

*Neće mu to ići u prilog?

Neće ni meni.

*U prvi plan mediji u Hrvatskoj stavljaju Vaše učešće u procesu za rehabilitaciju generala Dragoljba Mihailovića? I najavljeno učešće u slučaju predsednika kvislinške Vlade Milana Nedića?

Vezano za svoje učešće u slučaju generala Mihailovića moram da kažem da nisam ni seoski učitelj, ni penzionisano vojno lice, nego istoričar-profesionalac i bio sam član državne komisije, formirane za utvrđivanje okolnosti suđenja i streljanja generala Mihailovića. U toj komisiji radili su i državni tužilac, sekretari Ministarstva pravde. Bio sam u tom slčaju deo državnog aparata, ponudio sam svoja naučna saznanja da se bolje protumači Mihailovićeva uloga i njeno suđenje.

*Slučaj Nedić?

Još ne znam, nisam bio na ročištima, a pozvan sam, verovatno, kao neko ko se bavio tom ličnošću, napisao sam nekoliko radova i knjiga o Nediću i Drugom svetskom ratu u Srbiji. Očekujem da budem pozvan da 23. maja kažem šta imam, kao svedok ili veštak.

*Da li možemo da otkrijemo nešto novo o ratu u bivšoj Jugoslaviji, što donosi Vaša knjiga ?

U knjizi koja će izaći u Hrvatskoj nije reč o 1991. nego o mirnodopskom životu i mestu i ulozi Armije u društvu, u Hrvatskoj i Sloveniji, Jugoslaviji. Nema spektakulranih novosti, osim što rekonstruišem život pripadnika Armije koji je u Hrvatskoj obeležen negativnim bojama.

*Nema pripreme za agresiju?

Knjiga sadrži sve što je vezano za Armiju, od Tršćanske krize, preko Maspoka, svega što je činila u Titovoj Jugoslaviji.

star
Oceni
3.14
Ostali članci iz rubrike Društvo
image

Razgovor: Bojan Dimitrijević, istoričar optužen za četništvo i ustaštvo

Pod svakom vlašću ima privilegovanih izdavača

image

Pozajmljeni intervju: Fra Drago Bojić

Pobornici nacionalizma su dominantni u Crkvi

image

Igor Skvarica, glumac

Naš šapat negdje odjekuje

image

Pozajmljeni intervju: Nenad Popović

Hrvatska postaje nova Mađarska

Tagovi
Nema tagova za ovaj članak