Stav
email Pošalji prijatelju
print Verzija za štampu Plain text Samo tekst Komentari Komentara (0)

Retro: Srpski i bugarski socijaldemokratski studenti 1904.

Makedonsko pitanje i Balkanska konfederacija

Veličina slova: Decrease font Enlarge font
PHOTO:Stock

Pitanja ispisana u gornjem naslovu, toliko važna za pravilan razvitak balkanskih naroda, toliko važna i za pravilan razvitak socijalne demokratije tih naroda, skrenula su u poslednje vreme jaču pažnju na se od strane srpske i bugarske studentske omladine. Među njima je došlo do izvesnog sporazuma u tim pitanjima, do „bratstva" međusobnog, i srpski studenti učinili su 22. februara ov. god. posetu bugarskim studentima u Sofiji. Od gledišta ostale srpsko-bugarske studentske omladine izdvojili su se srpski i bugarski studenti socijaldemokrati, koji su održali zaseban zbor, na kome su svoje odvojeno mišljenje po ovim pitanjima izrazili u svojoj sledećoj Rezoluciji

Srpski i bugarski studenti — socijaldemokrati, na svome zboru održanom 24. februara 1904. god. u sali „Rabotničeskog kluba" u Sofiji.

Kada su uzeli u obzir:

1) da je makedonski revolucionarni pokret s one strane Kopaonika i Rila plod društveno-ekonomskog razvitka, koji je izazvan unutrašnjom grabljivom politikom turske vlade, politike koja izaziva proletariziranje u masi kod makedonskih seljaka i zanatlija;

2) da se makedonsko pitanje raspiruje u Bugarskoj, Srbiji i dr. balkanskim državicama ne iz iskrene želje da se makedonskom stanovništvu obezbedi politička sloboda i ekonomska sigurnost, već iz zavojevačkih namera bugarske, srpske i dr. buržoazije;

3) da ukoliko se jače razvijaju buržoaske klase u tim zemljama, utoliko sve više jačaju nacionalne zavojevačke težnje prema Makedoniji, jer ona predstavlja za njih samo dobru pijacu za proizvode kaptalističkog razvitka: espape, birokratiju, vojsku itd.;

4) da nacionalne težnje balkanskih država prema Makedoniji neminovno dovode do nacionalističkih, šovinističkih, religioznih i dr. separatističkih trvenja u unutrašnjosti Makedonije, usled čega se rasparčava snaga makedonskog stanovništva i paralizuje njegova revolucionarna borba;

Photo: Stock
5) da buržoaske klase u balkanskim državama i njihova inteligencija nisu u stanju da se iz sve snage založe za ideju balkanske konfederacije, sve dotle, dokle ih na to ne prinudi svojim pritiskom jedna društvena sila, koja iskreno teži bratstvu naroda.

Osim toga, srpski i bugarski studenti — socijaldemokrati uzimajući u obzir:

1) da za konačno rešenje današnjeg stanja u Makedoniji, koji se karakteriše proletariziranjem u masi i emigriranjem stanovništva, nije dovoljna samo politička sloboda, no je potreban korenit preobražaj društva, kojim će sredstva za proizvodnju preći u društvenu svojinu, i čega radi je politička sloboda samo sredstvo;

2) da bi ukidanje današnjeg režima u Makedoniji moglo da bude jedan istinski korak u napred ka tome društvenom preobražaju, koji će jedini biti u stanju da da mira i blagostanje stanovništvu, potrebno je da politička sloboda u Makedoniji bude izvojevana od proleterske mase makedonskog stanovništva bez razlike vera i narodnosti.

3) da do sada od raznih komiteta vođena agitacija za oslobođenje Makedonije nije bila istinska revolucionarna propaganda, jer se nije oslanjala na društvene sile u samoj Makedoniji, već je razvraćala stanovništvo navikavajući ga da se ne oslanja na sebe već na evropsku diplomatiju, na rusku, bugarsku i srpsku vojsku i državu;

4) da stavljanje makedonskog pitanja na tako pogrešnu osnovu, kako unutra u Makedoniji tako i u zainteresovanim balkanskim državama — samo zaoštrava sukobe među ovima, vodeći neminovno razvitku militarizma i birokratizma u tim državama, što postaje smetnja ne samo pravilnog razvitka tih zemalja, no sputava i razviće balkanskog proletarijata.

Uzevši sve to u obzir, bugarski i srpski studenti socijaldemokrati nalaze:

1) da interesi kako balkanskog, tako i međunarodnog proletarijata iziskuju uništenje sultanske tiranije i izvojevanje političke slobode u Makedoniji;

2) da bi ta sloboda mogla da posluži za društveni preobražaj te zemlje, a ne da bude samo promena političkog režima, treba da ta sloboda bude izvojevana samostalnom borbom makedonskog revolucionarnog proletarijata;

3) da je radi toga neophodno potrebno da se prekine sa dosadanjom nacionalističkom i avanturističkom agitacijom i da se mesto nje započne jedna istinska revolucionarna propaganda, kakva može da bude samo socijaldemokratska propaganda;

4) srpski i bugarski studenti socijaldemokrati nalaze da se samo na osnovu nepomirljive klasne borbe može da postigne ne samo sjedinjavanje makedonskog proletarijata u jednu društvenu revolucionarnu silu koja će se staviti na suprot svakoj političkoj i ekonomskoj eksploataciji, no i sjedinjavanje sveg balkanskog proletarijata. A sjedinjenje balkanskog proletarijata predstavlja jednu realnu podlogu ne samo za jednu balkansku konfederaciju, no i za konfederaciju sviju naroda na zemaljskoj kugli.

Prema svemu rečenome, bugarski i srpski studenti socijaldemokrati apeluju na sve studente socijaliste Balkanskog poluostrva:

1) Da upotrebe sve svoje sile na razviće klasne svesti međ proletarijatom u svojim zemljama;

2) Da sjedine svoje sile u jednu organizovanu celinu radi jedne zajedničke propagande revolucionarnog socijalizma u Maćedoniji, radi podizanja i buđenja makedonske proleterske klase;

3) Da se odele od mase progresivne i demokratske ali buržoaske inteligencije, da bi studenti i socijalisti mogli da rade zajedno sa svojom partijom najcelishodnije i najdirektnije na pobedi proleterskog ideala na Balkanskom poluostrvu.

Da živi međunarodni revolucionarni socijalizam! Da živi proleterska federacija naroda!

Radničke novine", br. 17, Beograd, 2. marta 1904; pripremio Damjan Pavlica

star
Oceni
4.45
Ostali članci iz rubrike Stav
Tagovi
Nema tagova za ovaj članak