Smenite generala Ljubišu Dikovića

Ljubiša Diković je trebalo da progovori posle smene Slobodana Miloševića. On to nije učinio, nego je kao svedok odbrane generala Lazarevića, u predmetu Tužilac protiv M. Milutinovića i drugih, branio optužene generale i poricao da je znao za zločine i masovne grobnice u njegovoj zoni odgovornosti*Prema ukrštenim podacima Haškog tribunala i svedočenjima očevidaca kojima raspolaže Fond za humanitarno pravo, poklapaju se toponimi dejstava brigade kojom je komandovao sadašnji načelnik Generalštaba i ubistava Albanaca koji nisu učestvovali u neprijateljstvima*O tome kako su civili usmrćeni i šta je bilo sa njihovim telima Diković, tvrdio je u Hagu na suđenju generalu Lazareviću, ne zna ništa, kao ni o masovnim grobnicama u zoni odgovornosti jedinice kojom je komandovao

Fond za humanitarno pravo pozvao je je u četvrtak popodne, u okviru dokumenta „Prilog dosijeu Ljubiše Dikovića“, upućenog medijima i domaćoj javnosti, poziv predsedniku Srbije Borisu Tadiću „da pažljivo pregleda vojna i sudska (MKSJ) dokumenta koja degradiraju, i upućuju na ličnu i komandnu odgovornost generala Ljubišu Dikovića, te da poništi njegovo imenovanje za načelnika Generalštaba Vojske Republike Srbije“.

Fond se u Prilogu, između ostalog, poziva na ratne izveštaje 37. Motorizovane brigade Vojske Jugoslavije sa potpisom komandanta Ljubiše Dikovića, u kojima su i podaci o ubistvima civila u selu Vragadol, gradovima Vučitrn i Srbica, i selima istoimenih opština, odakle je proterano više hiljada albanskih civila, a najmanje 250 je ubijeno, „iako nisu uzimali učešće u neprijateljstvima“.

„Komandant 37. mtbr je znao (morao je znati) da se 'razbijanje ŠTS' odvija granatiranjem sela, proterivanjem stanovništva, pljačkama, silovanjem i nezakonitim ubistvima albanskih civila. Zločini su se ponavljali, od jedne do druge akcije za 'razbijanje i uništenje ŠTS' (šiptarskih terorističkih snaga, prim. aut). O njima i odnosu sa Zajedničkom komandom za KiM, Ljubiša Diković je trebalo da progovori posle smene Slobodana Miloševića. On to nije učinio, nego je kao svedok odbrane generala Lazarevića, u predmetu Tužilac protiv M. Milutinovića i drugih, branio optužene generale i poricao da je znao za zločine i masovne grobnice u njegovoj zoni odgovornosti“, ističe FHP u novoobjavljenom dokumentu.

Ratni dokumenti, kao i svedočenja koja je zabeležioFond, na koje se poziva Fond, dostupni su na sajtu Međunarodnog tribunala za ratne zločine u Hagu, odnosno na sajtu ove organizacije.

Jedan od temelja dejstvovanja 37. Motorizovane brigade na Kosovu kojom je komandovao tada pukovnik Ljubiša Diković bio je strateški plan „Grom 98“ po kojem je Dikovićeva jedinica trebalo „da nastavi da obezbeđuje državnu granicu prema Albaniji i Makedoniji, štiti jedinice i vojne objekte od dejstava „DTG“, obezbeđuje prohodnost komunikacija za snabdevanje jedinica, i u sadejstvu sa snagama MUP Srbije da učestvuje u razbijanju i uništenju „TŠS“ u zoni odgovornosti“. Fond je preneo i jedno „herojsko“ svedočenje oficira ove brigade: „U doba mira nismo imali akcije koje su obuhvatale upad u sela i čišćenje, jer je to radila vojna policija, a sada smo mi, u pokretu, morali to da radimo“, list Vojska, tekst „Hrabri ljudi Drenice“, svedočenje kapetana Slobodana Radenkovića objavljeno 15. jula 1999, dokument Tribunala u procesu protiv Slobodana Miloševića.

Drenička „junaštva“ Dikovićeve brigade
U Drenici je 37. Motorizovana brigada delovala po zapovesti Zajedničke komande za Kosovo i Metohiju; 26. marta 1999. pružala je podršku jedinicama MUP na pravcu Rudnik/Runik-Vitak-Kladernica/Klladërnicë-Voćnjak/Vojnikë-Broćna/Burojë. Komandant 37. mtbr je postupio prema naređenju Zajedničke komande i premestivši svoje komandno mesto u selo Rudnik/Runik, navodi se u haškom dokumentu iz procesa Tužilac protiv Milutinovića i drugih. U Prilogu sledi opis događajana području Izbice i Kadernice, drama koja je počela u selu Rudnik, a okončana je streljanjem Albanaca 27. marta 1999. „Do 15.00 27.3. jedinice 37.mtbr su došle na liniju tt.628 - tt.715 - 706 – 692. Tt 692 je polje Vragodol/Vrogodoll, između sela Izbice/Izbicë i Kladernice/Kllodernicë“:

„Selo Rudnik/Runik je napadnuto 25.03.1999. godine. Stanovnici su napustili selo i sklonili se u obližnju Kladernicu/Klladernicë. Sledećeg dana, 26. 03.1999. godine, počela je pucnjava iz pravca brda iznad sela. Meštani i izbeglice, koje su se nalazile u selu, napustili su kuće, i sklonili se u šumu.

Pre ulaska u šumu, kod potoka, ostavili su traktore. Izbegli ljudi, oko 500 muškaraca, žena i dece, sklonili su se na poljanu, okruženu drvećem. Tu su prespavali noć. Ujutru 27. 03. 1999. godine, čuli su pucnjavu u neposrednoj blizini. Oko 11.00 časova, opkolili su ih vojnici, koji su na srpskom vikali

'Predajte se'. Pred vojnike je prvi izišao Zeqir Mulaj (1939). Pogođen je dok je objašnjavao na srpskom da su svi civili. Potom su ubili njegovog sina Artona Mulaja (1982). Smrtno su pogodili Miradije Mulaj (1973). Onda su odvojili 22 muškarca, među kojima i maloletnog Valona, koje su u koloni poveli preko planine. Nakon deset minuta, pojavio se avion NATO snaga, zbog čega su ih vojnici tri sata psovali i tukli. Ponovo su naredili pokret, vodeći ih u pravcu Izbice/Izbicë. Idući putem stigli su do traktora koje su oni (seljani iz Rudnika/Runik i Vitka/Vitak) ostavili pored potoka, pre ulaska u šumu. Vojnici su zapalili sve traktore. Na prikolici jednog traktora ležao je nepokretni Osman Mulaj, koji nije mogao da govori. Jedan vojnik mu je prišao, i zapalio prikolicu na kojoj je ležao bespomoćni starac. Potom su zarobljene Albance odveli na polje Vragodol/Vrogodoll. Vojnici su doveli zarobljene Albance na polje, gde su bili locirani jedan tenk i jedan pinzgauer, a pored je bilo puno vojnika. Vojnici su ih postrojili ispred tenka, i rafalnom paljbom ubili sledeće muškarce:

Rrustem (1932), Islam (1945), Rrahman (1943), Megjit (1972), Nuhi (1984) i Rifat (1949) Miftari; Idriz Sejdiu (1942); Mustafë Hyseni (1946); Murat Topalli (1931); Ahmet (1956), Rexhep (1964), Nazmi (1975), i Xhevdet (1967) Osmani; Ramadan Bekaj (1934), Bajram (1932) i Kadri Hasanaj (1940); Bashkim Imeraj (1976); Hysni Musa (1963). Streljanje su preživela četvorica: trinaestogodišnji Valon, koga su ranjenog među mrtvima, posle dva dana, našli meštani Kladernice /Kllodernicë i Rudnika/Runik, Driton Mulaj i Ahmet i Isa Miftari“, navodi se u Prilogu FHP.

O tome šta se dogodilo, kako su civili usmrćeni i šta je bilo sa njihovim telima Diković, tvrdio je u Hagu na suđenju generalu Lazareviću, ne zna ništa.

Tužiteljka Carter – pitanje svedoku Dikoviću: Dakle, iako je vaša jedinica bila direktno angažovana u tom području (operacija Drenica), niko iz VJ nije vas pozvao na odgovornost za bilo koju od ovih operacija ili da pružite bilo kakvu informaciju o nađenim masovnim grobnicama?

Svedok Diković – odgovor: Ne. Verujte ne znam o kojim masovnim grobnicama govorite. Ni na kakve masovne grobnice, ponavljam, nisam naišao u tom rejonu.

Stavljanje pod kontrolu i vatreni popis
U Izveštaju komandanta Dikovića o realizaciji akcije „Kamenica“ aprila 1999, haškom dokumentu, tvrdi se da je likvidirano 148 pripadnika „ŠTS“, a zarobljena su 172 lica:

„Dana 30. 04.1999. godine, u vremenu od 6.00 do 18.00 časova, na prostoru između planine Čičavica i puta Srbica/Skënderaj – Glogovac/Gllogoc, gde se nalaze sela Baks, Vrbovac/Vërboc, Doševac/Dashec, Štutica/Shtuticë, Staro Čikatovo/Çikatovë e Vjetër, Ćirez/Qirez, realizovana je akcija na razbijanju i uništavanju „ŠTS“. Prema izveštaju o realizaciji akcije, koji je potpisao komandant 37. mtbr, pukovnik Ljubiša Diković, likvidirano je 148 pripadnika „ŠTS“ i zarobljeno 172 lica.

S druge strane, podaci FHP pokazuju da su 30.04.1999. godine, u progonu albanskih seljaka iz opština Glogovac/Gllogoc i Srbica/Skënderaj, pripadnici VJ/MUP, u selima Vrbovac/Vërboc, Doševac/Dashec, Štutica/Shtuticë, Staro Čikatovo/Çikatovë e Vjetër i Baks, ubili najmanje 150 albanskih civila, koji nisu uzimali učešće u neprijateljstvima“, navodi se u dokumentu Fonda.

U opštinama Glogovac i Srbica stanovništvo je, prema izveštaju Dikovića „stavljeno pod kontrolu i popisano“. U dokumentu Fonda se o tim događajima navodi: „Dana 4.05.1999. godine, komandant 37. mtbr Ljubiša Diković obavestio je komandanta Prištinskog korpusa da je (albansko) civilno stanovništvo stavljeno pod kontrolu jedinica i popisano. Izvestio je da se u Srbici/Skënederaj nalazi 4.981 civilno lice, „od toga 380 vojno sposobnih, koji su izdvojeni i fizički obezbeđeni u OŠ“. U istom izveštaju, komandant 37. mtbr navodi da je u selu Globare/Gllobar ostalo 291 civilno lice, u selu Ćirez/Qirez 230, u selu Štutica/Shtuticë 150, u selu Staro Čikatovo/Çikatovë e Vjetër oko 500 žena, dece i staraca. Prema podacima FHP-a, 1.05.1999. godine, pripadnici VJ/MUP izveli su oko 130 odraslih Albanaca iz džamije u Ćirezu/Qirez, i odveli u Staro Čikatovo/Çikatovë e Vjetër, gde su u grupama sterljali. Dana 12.05.1999. godine, predstavnik Komande 37. mtbr bio je u selu Staro Čikatovo/Çikatovë e Vjetër. Od preostalih Albanaca je saznao da su pripadnici VJ ubili devet meštana“, iznosi se u dokumentu FHP.