Cvetkovićev „Juden frei“

Jevreji su u svakom antisemitskom aktu Dragiše Cvetkovića nesporni neprijatelji države, te da, kao takvi, imaju samo ograničena prava koja će se apsolutno redukovati uzimanjem slobode, a potom i života. Rehabilitacijom Cvetkovića justifikuje se fašizam kao društveno prihvatljiv način ponašanja, štaviše kao društveno poželjna manifestacija života koja je u normalnim društvima dozvoljena tek u spavaćim sobama

Fašistički zlikovac Dragiša Cvetković, predsednik Vlade Kraljevine Jugoslavije, učestvovao je u stvaranju antisemitskih akata koje je svoljevoljno potpisao, a Okružni sud u Nišu oslobodio ga je 25. septembra krivice i rehabilitovao. Cvetković je 25. marta 1941, u bečkom dvorcu Belvedere, potpisao pristup Kraljevine Jugoslavije Trojnom paktu, što se može označiti samo kao logični epilog Cvetkovićevog fašističkog delovanja. To što je u svojoj vladi imao temeljnu podršku koalicionih partnera iz čitave bivše Jugoslavije nije tema ovog napisa. E- novine donose dokumente koji svedoče o fašističkoj pozadini Vlade Kraljevine Jugoslavije, odnosno o tome kako su Cvetković i kopremijer Vladko Maček najavili besomučno ubijanje Jevreja i antifašista, najviše u Beogradu, ali i širom Srbije.

Suština niške presude jeste da Okružni sud u Nišu navodno ne zna - a mora da zna - za fašizam (antisemitizam) u uredbama Vlade koje je potpisao Dragiša Cvetković. U današnjoj Srbiji koja se nekad, s razlogom, ponosila antifašističkom tradicijom, rehabilitacijom Cvetkovića justifikuje se fašizam kao društveno prihvatljiv način ponašanja, štaviše kao društveno poželjna manifestacija života koja je u normalnim društvima dozvoljena tek u spavaćim sobama. A Srbija je, da podsetimo, zahvaljujući Cvetkoviću, bila prva Juden frei država u Evropi.

I revolucionarna pravda može da bude pravda: Državna komisija proglasila je Cvetkovića državnim neprijateljem 1946, a niške su sudije poništile tu odluku i sve posledice koje su iz nje proistekle. Ta bi sudijska elita, valjda, kao i Dragiša Cvetković, potpisala kako će Jevreji trgovati i kako će se školovati.

„ Na osnovu člana 1 Uredbe o izmenama postojećih propisa i donošenju novih od 16 septembra 1939 godine Ministarski savet propisuje ovu

UREDBU O MERAMA KOJE SE ODNOSE NA JEVREJE U POGLEDU OBAVLJANJA RADNJA SA PREDMETIMA LJUDSKE ISHRANE”

Član 1: “(1) Trgovačke radnje koje se bave prometom na veliko sa predmetima ljudske ishrane, bez obzira na to da li su njihovi imaoci fizička ili pravna lica, podvrgavaju se reviziji ako su imaoci radnja Jevreji. (2) Kao radnje Jevreja smatraće se sve one radnje čiji su vlasnici ili suvlasnici na dan stupanja na snagu ove uredbe jevreji ili čiji je kapital u celini ili većim delom u rukama Jevreja. (3) Akcionarska društva, društva sa ograničenom odgovornošću i zadruge smatraće se kao jevrejske i onda ako su uprava, direktori i prokuriste društva odnosno zadruge većim delom Jevreji. (4) Reviziju će izvršiti nadležne opšte upravne vlasti drugog stepena odnosno Uprava grada Beograda na njenom području“.

Čini se da je to prepisano iz zakonodavstva Rajha, možda čak i dopunjeno. U svakom slučaju deluje maštovitije.

Član 2: “(1) Nadležna vlast iz člana 1, stav 4, ove uredbe doneće odluku kojim će se trgovačkim radnjama koje podleže reviziji po članu 1 zabraniti dalji rad a koje od njih mogu nastaviti sa radom. (2) Protiv ove odluke nema mesta pravnom leku ni upravno-sudskom postupku, kao ni zahtevu za naknadu štete. (3) Na osnovu odluke o zabrani daljeg rada trgovačkim radnjama iz člana 1, st. 1, ove uredbe, izdato ovlašćenje odnosno dozvola za obavljanje odnosne radnje će se oduzeti i radnja po zvaničnoj dužnosti brisati iz registra radnja. Nadležna vlast koja je donela odluku o zabrani daljeg rada odrediće odnosnim radnjama za likvidaciju tekućih poslova primeran rok koji ne može biti duži od dva meseca. (4) Naležni sudovi, na osnovu izveštaja nadležne vlasti o zabrani daljeg rada, izvršiće po zvaničnoj dužnosti brisanje u trgovačkom registru, odnosno protokolu, firmi onih radnja kojima je po stavu 1 ovog člana zabranjen dalji rad”.

Ovde je, izgleda, najvažnije da „nema mesta pravnom leku ni upravno-sudskom postupku, kao ni zahtevu za naknadu štete“.

Član 3: “(1) Kod industriskih preduzeća koja se bave proizvodnjom predmeta ljudske ishrane na veliko, koja se u smislu stava 2 i 3 člana 1 ove uredbe smatraju kao jevrejska, može ban (Upravnik grada Beograda) postaviti na trošak preduzeća komesara čiji će zadatak biti da se stara o pravilnosti rada preduzeća. (2) Naređenja koja komesar bude izdavao u vršenju svog zadatka obavezna su za upravu i osoblje preduzeća. (3) Uprava i osoblje preduzeća dužni su izdaju komesaru na njegov zahtev sva potrebna obaveštenja i da mu omoguće pregled poslovnih knjiga, dokumenata i prepiske preduzeća, kao i poslovnih prostorija. Komesar je dužan čuvati kao službenu tajnu sve podatke za koje je doznao u vršenju svoje dužnosti“.

Niko nam ne može zabraniti da se zapitamo: zašto? Jevreji su u svakom antisemitskom aktu Dragiše Cvetovića nesporni neprijatelji države, te kao takvi, imaju samo ograničena prava koja će se apsolutno redukovati uzimanjem slobode, a potom i života.

Član 4: “(1) Ko protivno odluci nadležne vlasti o zabrani daljeg rada trgovačkim radnjama iz člana 1 ove uredbe nastavi sa radom zabranjene radnje, kazniće se zatvorom do dve godine i novčanom kaznom do 500.000 dinara. (2) Istom kaznom kazniće se i Jevreji koji se služe drugim licem kao prividnim imaocem prava za obavljanje trgovačke radnje sa predmetima ljudske ishrane na veliko, kao i lica koja im omogućuju da na osnovu njihovog prava obavljaju takvu trgovačku radnju. (3) Kazne izriču redovni sudovi. (4) Naplaćene novčane kazne idu u korist banovinskog fonda za pomaganje stručnih škola iz § 406 Zakona o radnjama, odnosno u korist odgovarajućeg fonda na području Uprave grada Beograda“.

Da li je rehabilizovani premijer Cvetković mislio da je za Srbe tako opasna trgovina hranom kada se njome, u vidu zanata, bave Jevreji.? Zašto Jevreji i zašto rasizam - pitanje je za niški Okružni sud.

Član 5: “(1) Opšte upravne vlasti prvog stepena mogu uputiti lica koja protivno odluci nadležne vlasti o zabrani daljeg rada trgovačkim radnjama iz člana 1 ove uredbe nastave sa radom zabranjene radnje, na prinudni boravak u drugo mesto, a lica koja su već jednom pravosnažno osuđena zbog dela iz člana 4 stav 1 ove .uredbe mogu uputiti, pored prinudnog boravka, i na prinudni rad. (2) U pogledu upućivanja na prinudni boravak i na prinudni rad primenjivaće se shodno propisu Uredbe o upućivanju nesavesnih spekulanata na prinudni boravak i prinudni rad”.

Član 6: „Od dana stupanja na snagu ove uredbe neće se izdavati Jevrejima ni društvima sa kapitalom Jevreja ovlašćenja kao ni dozvole za obavljanje trgovačkih radnji sa predmetima ljudske ishrane na veliko”.

Član 7: “Ova uredba stupa na snagu danom obnarodovanja u „Službenim novinama“.

M. s. br. 1322 5 oktobra 1940 godine, Beograd Pretsednik Ministarskog saveta i zastupnik Ministra unutrašnjih poslova, Dragiša J. Cvetković s.r. Potpretsednik Ministarskog saveta, Dr. Vladko Maček s.r. (Sleduju potpisi ostalih ministara)

 (Službene novine Kraljevine Jugoslavije, 5. oktobar 1940.)

***

Na osnovu člana 1 Uredbe o izmenama postojećih propisa i donošenju novih od 16 septembra 1939 godine Ministarski savet propisuje ovu

UREDBU O UPISU LICA JEVREJSKOG POREKLA ZA UČENIKE UNIVERZITETA, VISOKIH ŠKOLA U RANGU UNIVERZITETA, VIŠIH, SREDNJIH, UČITELJSKIH I DRUGIH STRUČNIH ŠKOLA

Član 1: “Na univerzitetima, visokim školama u rangu univerziteta, višim, srednjim, učiteljskim i drugim stručnim školama može se upisati samo određen broj učenika jevrejskog porekla. Ovaj broj odrediće se tako da bude prema broju ostalih učenika ovih škola u onoj razmeri u kojoj se nalazi broj državljana jevrejskog porekla prema broju ostalih državljana. Vrhovna školska vlast nadležna za svaku pojedinu vrstu škola odrediće prema stavu 1 ovog člana koliko se učenika jevrejskog porekla, počev od školske godine 1940/41 može upisati u prvu godinu, odnosno u prvi razred, na pojedinim fakultetima i ostalim školama. Na učenike jevrejskog porekla upisane u ostale godine, odnosno razrede neće se primenjivati stav 1 ovoga člana”.

Šta ima logičnije u sumanutoj logici rehabilitovanog premijera Cvetkovića - da mogu da studiraju svi Jevreji koji neće završiti na Jajincima, ili na drugim toponima stradanja. A završavali su svoje živote i u Aušvicu, Mauthauzenu, Jasenovcu.

Član 2: “Lica jevrejskog porekla čiji su roditelji zaslužni za otadžbinu mogu se, po odobrenju nadležne vrhovne školske vlasti, upisati za učenike univerziteta i drugih škola navedenih u članu 1, stav 1 ove Uredbe, bez obzira na ograničenje sadržano u istom propisu”.

Član 3: “Stranci jevrejskog porekla ne mogu se upisati za učenike univerziteta ni ostalih škola navedenih u članu 1, stav 1 ove Uredbe”.

Član 4:  “Ovlašćuju se nadležne vrhovne školske vlasti da izdaju uputstva i objašnjenja potrebna za primenu člana 1, 2 i 3 ove Uredbe”.

M. s. br. 1323 5 oktobra 1940 godine Beograd Pretsednik Ministarskog saveta i zastupnik Ministra unutrašnjih poslova, Dragiša J. Cvetković s.r, Potpretsednik Ministarskog saveta, Dr. Vladko Maček s.r. (Sleduju potpisi ostalih ministara)

(Službene novine Kraljevine Jugoslavije, 5. oktobar 1940.)

+++

Toliko o patrioti Dragiši Cvetkoviću, novorehabilitovanom Srbinu!  I patriotizmu Okružnog suda u Nišu.