Demokratski iskorak

Koncept regionalizacije ne može biti adekvatna zamena za decentralizaciju: Nenad Stevović

Photo: LA

Ne mogu se lokalni i pokrajinski problemi svi rješavati u Beogradu, to je koncept koji je već pokazao svoju slabost tokom poslednjih decenija. Na osnovu podataka iz posljednjeg popisa, praktično polovina etničkih Crnogoraca u Srbiji živi danas u Vojvodini, što ukazuje na značaj ovog pitanja za našu nacionalnu zajednicu

Redakcija e-novina započela je serijal “Dijalog” kao svojevrsnu tribinu za raspravu o temama od opšteg društvenog interesa. U narednih nekoliko meseci o dve teme (Srbija u NATO ili ne; Statut Vojvodine – da ili ne) na našem portalu oglašavaće se javne ličnosti iz različitih društvenih miljea, sve u želji da se o problemima Srbije govori javno i otvoreno, bez obzira na političke stavove.

*Da li je Vojvodini potreban novi statut i kakav?
Crnogorska partija podržava predloženi Statut Vojvodine kao novi demokratski iskorak države Srbije ka jačanju regionalne autonomije unutar Srbije i ka
jačanju ljudskih i manjinskih prava u okviru Vojvodine.

*Da li Predlog statuta usvojen u Skupštini Vojvodine vodi dezintegraciji ili boljoj funkcionalnosti Srbije i da li je usvojeni predlog pravi odgovor na potrebe Vojvodine?
Stari koncept demokratskog centralizma se posebno u Srbiji pokazao pogrešnim, jer od njega ostaje samo centralizam a gubi se demokratičnost. Ne mogu se lokalni i pokrajinski problemi svi rješavati u Beogradu, to je koncept koji je već pokazao svoju slabost tokom poslednjih decenija.

Na osnovu podataka iz posljednjeg popisa, praktično polovina etničkih Crnogoraca u Srbiji živi danas u Vojvodini, što ukazuje na značaj ovog pitanja za našu nacionalnu zajednicu.

Ne može se negirati da Vojvodina ima svoje specifičnosti i da ljudi koji danas žive u Vojvodini imaju poseban senzibilitet prema tim pitanjima, pogotovo prema pitanjima etničke raznovrsnosti u Vojvodini.

Predloženi Statut je jasan, on navodi da je Vojvodina autonomna pokrajina građanki i građana koji u njoj žive u sastavu Republike Srbije, nastala na osnovu posebnih nacionalnih, istorijskih, kulturnih i drugih svojstava svoga područja, kao višenacionalna, višekulturalna i višekonfesionalna demokratska evropska regija, integrisana u evropski sistem regiona.

Crnogorci u Srbiji mogu samo da podrže ovaj demokratski iskorak i zato dajemo punu podršku predloženom Statutu Vojvodine.

*Kojim odredbama bi trebalo dopuniti Predlog statuta usvojen u Skupštini Vojvodine, a koje bi trebalo izostaviti?
Eventualne promjene u Statutu koje mogu narušiti neka prava nacionalnih manjina nemaju podršku iz naše partije. Ne treba zaboraviti da je donošenje Statuta Vojvodine po Ustavnom zakonu obaveza i da to nije samostalni akt pokrajine već da se donosi uz saglasnost Skupštine Srbije.

Sadašnji predlog Statuta u svom članu 6 jasno navodi Crnogorce kao stanovnike AP Vojvodine, dok član 24 garantuje srazmjernu zastupljenost nacionalnih manjina u radu pokrajinskih organizacija. Posebno je važno što predloženi Statut predviđa da AP Vojvodina povjerava vršenje pojedinih poslova nacionalnim savjetima, posebno u pitanjima obrazovanja, kulture, upotrebe jezika i informisanja.

Član 26 Statuta ne navodi crnogorski kao službeni jezik koji je u upotrebi u organima pokrajine (pored srpskog, mađarskog, hrvatskog, rumunskog i rusinskog), to je dijelom i posljedica i spore kodifikacije našeg jezika u samoj Crnoj Gori.

Konačno, kodifikacija crnogorskog jezika je urađena u našoj matici i mi Crnogorci u Vojvodini ćemo pozvati zvaničnu Podgoricu da nam pomogne da iskoristimo mogućnost iz člana 26 predloženog Statuta i da ostvarimo pravo na službenu upotrebu crnogorskog jezika u skladu sa dogovorom koji treba postići na bilateralnom nivou, što bi rezultiralo i odgovarajućom pokrajinskom odlukom.

*Da li koncept regionalizacije može biti adekvatna zamena ili samo dopuna procesa decentralizacije Srbije?
Regionalizacija bi, teoretski, mogla biti inicijalna kapisla za proces federalizacije i decentralizacije Srbije. Naravno, ako se osmisli i sprovodi po evropskom, modernom standardu onako kako se promoviše u projektu Evropa regija.

Međutim, aktuelni projekat regionalizacije Srbije ima za cilj nešto drugo, a to je dalja derogacija statusa Vojvodine.

Zato je moj odgovor, definitivno - ne! Koncept regionalizacije ne može biti adekvatna zamena za decentralizaciju, a što se tiče Vojvodine ne može biti ni dopuna procesa decentralizacije Srbije.

* Autor je predsjednik Crnogorske partije