Kultura Tema
email Pošalji prijatelju
print Verzija za štampu Plain text Samo tekst Komentari Komentara (42)

Srpska propaganda u tv ofanzivi

Laži, šutnja, video trake

Veličina slova: Decrease font Enlarge font

Film “Težina lanaca” (“The Weight of Chains”), kanadskog reditelja srpskog porijekla Borisa Malagurskog, predstavlja još jedan od uradaka iz serije prikrivanja srpske odgovornosti za krvave balkanske ratove iz zadnje dekade prošlog stoljeća. Osim ovog filma, tu su dokumentarci norveških autora Ole Flyuma i Davida Hebditcha, "Grad koji se mogao žrtvovati" - o Srebrenici i "Tragovi iz Sarajeva" - o Al-Kaidi u Sarajevu, prikazani nedavno na norveškoj državnoj televiziji. Treba navesti i dokumentarac “Dogovoreni rat”, skoro viđen u tv-programu srbijanske televizije

O filmu Borisa Malagurskog se može pronaći podatak da je dobio podršku kanadske organizacije “Global Research Centre”. Pominje se i podrška “Mirovne akcije humanista”, organizacije iz Bosne i Hercegovine. Ističe se, takođe, da se film bavi “kompleksnom temom umešanosti zapada u unutrašnje poslove bivših jugoslovenskih republika, nekada i danas”. Film, navodno, nudi drukčiji odgovor “zašto se raspala Jugoslavija u krvavom ratu”. Sve što je potrebno jeste da se pogleda film i saslušaju intervjuirane osobe. Zaključke ćete sami izvući – krivi su drugi! Dozu posebne tajnovitosti (wow!?) i ekskluzivnosti filmu daju “prvi put prikazani” dokumenti američke administracije osamdesetih. Rečeni dokumenti su, ustvari, neke odluke i potezi američke administracije vezani za zaštitu americkih ekonomskih interesa iz 1984. i 1990, a koje reditelj filma prikazuje kao ključne za raspad Jugoslavije. U filmu je posebno istaknuto formiranje Nacionalne fondacije za demokratiju (National Endowment for Demokracy) i angažiranost CIA.

Borisa Malagurskog (rođen 1988. godine u Subotici, Vojvodina) prvi puta sam vidio početkom ove godine u emisiji “National News” , glavnom informativnom programu kanadske nacionalne TV-mreže CBC. Tada je upravo bio intervjuiran na aerodromu u Vankuveru. Lamentirao je i propovjedao o nekorektnosti kanadskih i američkih vlasti, pošto kanadska carinici nisu pustili dr Srđu Trifkovića da uđe u Kanaduda. Dr Trifković je kao gost srpske studentske organizacije trebalo da govori studentima Univerziteta u Vankuveru. Zabrani je prethodila velika aktivnost bošnjačkih organizacija u USA i Kanadi koje su se protivile gostovanju, jer su tvrdile da je riječ o “negatoru bosanskog genocida”. Uglavnom, kockice su se tako složile da je dr Srđa Trifkovic ostao izvan Kanade, a studenti uskraćeni za jedno predavanje pronunciranog desničara ili jednostavno – četnika!

KOSOVSKA MITOLOGIJA: Početak filma je obilježen scenama koje na ležeran, čak simpatičan način, govori o jugoslovenskoj zajednici. Film biranim riječima pominje Kraljevinu Jugoslaviji koja je, kako reditelj nonšalantno zaključi: “prekinuta zbog rata”. Naravno, nije pomenuto da je ta država skoro od samog osnivanja funkcionisala kao diktatura i velikosrpska hegemonisticka organizacija. Da ne pominjemo burne političke rasprave u Kraljevini SHS u kojima su se dešavala i ubistva u Skupštini. Autor, narator u filmu, ne zaboravlja ubaciti nekoliko rečenica o navodnoj antifašističkoj borbi četnika i da progovori o Draži Mihailoviću, kao “antifašisti” i “prvom gerilcu” Evrope.

Malo upućenijem poznavatelju istorije Balkana već nakon nekoliko minuta gledanja će biti jasno da je film “Težina lanaca” pravljen na kompleksu i matrici “kosovskog mita”. Reditelj to (naravno, podsvjesno) ustvrđuje opaskom da je kraj Srednjevjekovne srpske države uslijedio nakon bitke na Kosovu 1389. Istorijska je činjenica, međutim, da je padom Smedereva (to se desilo sedam decenija poslije) okončano Srednjevjekovno srpsko carstvo i otpočeo život u Srbiji pod otomanskom imperijom. Ovdje slijedi i nekoliko nebuloza, mali poticaj srpskog nacionalnog naboja namjenjen gledaocima, o turskom načinu vladanja, kao i nekoliko epskih ideja o razlozima širenja islama na Balkanu.

Redatelj Boris Malagurski je okupio kremu desničarskog miljea, lobiste za navodni “srpski interes” u Americi i Kanadi. Tako se u filmu pojavljuju već znani internacionalni borci: Gregory Elich, Bari Litucci, John Bosnich, kanadski general Louis McKenzie (UN zapovjednik na Balkanu u proteklom ratu i čovjek vrlo sumnjivih moralnih nazora), James Byron Bissett ( bivši kanadski ambassador u Jugoslaviji), nezaobilazni dr Srđan Trifković... U stvari, svi ovi su promotori, lobisti, a u realnosti sisari naše krvi, salonski četnici i ekstremni desničari koji na nesreći srpskog i drugih balkanskih narada prave novac.

Služeći se izvježbanim tehnikama pridobijanja povjerenja potencijalnih kupaca svojih ideja, dobro uštimanom filmskom pričom, nastoje dokazati da je krvavi raspod Jugoslavie uzrokovan interesima SAD i interesima velikih korporacija, a u tom kontekstu i poslijednicom globalizacijskih procesa na svjeteskom planu. Na lokalnom, balkanskom nivou, uzroci raspada Jugoslavije su, gledište je filma, pojava ili buđenje ustaškog pokreta u Hrvatskoj i radikalnog islama u Bosni. Za iznošenje ovakvih i sličnih gledišta koriste im i organizacije kao što su: “The Lord Byron Foundation for Balkan Studies”- na čijem čelu je James Byron Bissett i “Global Research Centre”- koju vodi Michel Chasusdowsky, professor na Univerzitetu u Otavi. U Republici Srpskoj u ovom poslu im prema njihovom pisanju pomaže organizacija “Mirovne akcije humanista”.

Režiser po ukusu Slobodana Miloševića: Boris Malagurski, čovek koji se obračunao sa istinom i zdravim razumom
Photo: Stock

MANIPULACIJA NA SVE STRANE: Da bi dokumentarni materijal bio što uvjerljiviji, u filmu se u nekoliko navrata koriste dijalozi iz igranih filmova, o čemu autor filma ne upozorava gledaoce. Tako u filmu možemo vidjeti jedan broj poznatih filmskih glumaca iz tog perioda.

U filmu su intervjuirani i ljudi u čiju dobronamjernost i poštenje ne treba sumnjati. Rade Aleksić iz Trebinja, otac Srđana Aleksića, mladića poznatog po svom hrabrom činu da stane u zaštitu sugrađanina druge nacionalnosti i bude ubijen od strane pijanih srpskih vojnika. Sa svojom pričom su i dva repera sa Balkana: Vedran Mujagić, član popularne sarajevske grupe “Dubioza kolektiv” i Boško Ćirković iz poznatog beogradskog rep benda “Beogradski sindikati”. Tu je i Vlade Divac, nekadasnji jugoslovenski košarkaski reprezentativac i NBA star. Očigledno je da ovaj dio ljudi nije znao kako će njihovo učešće u filmu biti iskorišćeno.

Reditelj je na ekstremno propagandan način, da bi prikazao Hrvatsku zločinačkom, vješto koristio intervju sa suprugom Josipa Kira, prijeratnog šefa policije u Osijeku. Činjenicu da je na Kira izvršen atentat od strane hrvatskih nacionalista (za šta se pretpostavlja da je došla naredba iz samog hrvatskog državnog vrha), reditelj vrlo neukusno koristi Kirovo herojstvo za bacanje krivice za rat na Hrvate. U istom kontekstu se koristi i priča vezana za ubistvo Milana Levara, Hrvata koji je ubijen takođe od strane hrvatskih nacionalista, zato što je bio tokom rata protiv vršenja zločina nad Srbima u Gospiću i o čemu je izgleda puno znao. Naime, dok je Kir ubijen neposredno prije rata, Levar je ubijen 2000. godine.

Tvrdnjom da su za raspad Jugoslavije krive “nove vođe”, lokalni lideri, autor filma oslobađa odgovornosti srpsko rukovodstvo, jer, Slobodan Milošević je, glasi zaključak - stari vodja!? Pominjući u tom kontekstu Aliju Izetbegovića, narator će reći da je “naci-kolaboracionista”, što je tvrdnja koja gledaoca navodi na pogrešan zaključak. Naime, Izetbegović je rođen 1928. godine i teško da je mogao priskrbiti takav atribut kao 13-togodišnjak. Sličan metod oslikavanja, manipulacijama redoslijeda pojava, događaja i dokumenata, autor filma koristi često u opisivanju jugoslovenske predratne drame. Naravno, pazeći da u bilo kom negativnom kontekstu ne pomene srbijansku i srpsku oligarhiju tog vremena.

Idol Borisa Malagurskog: Srđa Trifković, čovek kojem je zabranjen ulazak u Kanadu zbog negiranja genocida u Srebrenici
Photo: www.slobodanjovanovic.org

ČEGA NEMA U FILMU, TO SE DOGODILO NIJE: Po onoj staroj Bašeskijinoj izreci -  što nije zapisano, nije se ni desilo! Najveći propagandni trik filma se sastoji upravo u onome šta film ne sadrži! U filmu nema riječi o aktivnostima SANU i poznatom Memorandumu iz druge polovine ’80-tih; nema riječi o vojnim planovima tada već dobro reformirane JNA i jakom uticaj u njoj velikosrpskih nacionalista, vojnim planovima Ram 1 i Ram 2; ne govori se o planovima i granicama Velike Srbije (iako su neki akteri još uvijek u Hagu i sudi im se upravo zbog toga); u filmu ni riječi nema o agresiji JNA na Hrvatsku, posebno ne o borbenim dejstvima u BiH. U filmu nećete vidjeti niti čuti ništa o tome da je rat devedesetih bio posljedica, prije svega, želja za stvaranjem tzv. Velike Srbije! Da su glavni izvršioci bili srbijanska politicka klika na čelu sa Slobodanom Miloševićem, kao i njegovi politički istomišljenici i sunarodnjaci u republikama bivše Jugoslavije.

U filmu će se pobuna Srba u Hrvatskoj tretirati kao legitiman zahtjev za kulturnom autonomijom, a zaobići će se istina o oružanoj pobuni i secesiji. U filmu nećete naći ništa o grozotama i razaranju Vukovara, bombardovanju Dubrovnika, osim možda sporadično. O naoružavanju srpskih civila u Bosni i Hercegovini od strane JNA... o koncentracionim logorima... o Ravnom, Zvorniku i Bijeljini... o Prijedoru, Kozarcu, Brčkom... o opsadi Sarajeva i njegovom stradanju... O genocidu u Srebrenici i ubijanju preko 8000 ljudi... Da, u filmu ćete čuti “drukčiju istinu”, o Klintonovoj izjavi i dogovoru sa Izetbegovićem o potrebi 5000 ubijenih Srebreničana da bi Amerikanci intervenisali!? Kada se govori o zločinu i zločincima u ovom filmu onda tu nećete vidjeti Miloševića, Karadžića, Mladića ili nedavno uhićenog Gorana Hadzića. Ali ćete sve saznati o navodnim zločinima drugih.

ZATAŠKAVANJE ISTORIJE: Izvrtanje teza je jedna od glavnih karakteristika filma. Tragedija bosanskih muslimana, genocid nad Bošnjacima u Srebrenici i zločin nad tim narodom u četverogodišnjem ratu nije tema ovog filma. Nije tema ni prepoznavanje i priznavanje drugih zločina srpskih nacionalista. Film i svi akteri u filmu su, upotrijebljeni, a neki i zloupotrijebljeni, samo da se zataška istorijska odgovornost Srba za rat. Zanimljiva tvrdnja je izrečena u filmu o radu novinara najvećih informativnih kuća, za koje je rečeno da su uglavnom agenti svojih država i da su neobjektivno izvještavali svaljujući svu krivicu na Srbe. Svi oni su dobili promidžbu i pare za svoj nečasni rad, kao reče jedan svjedok u filmu! Dobar dio filma se bavi secesijom Kosova i ulogom SAD i NATO. No, ovaj dio priče nije više ni toliko važan za ocjenu rada Borisa Malagurskog i ekipe.

Azer Pehilj u osvrtu pod naslovom “Negiranje genocida u Norveškoj – noć kada su masakrirali istinu”, na web-stranici tacno.net, dokumentarce norveških autora Ole Flyuma i Davida Hebditcha, filmove "Grad koji se mogao žrtvovati" i "Tragovi iz Sarajeva" karakteriše kao “udruženi zločinački novinarski poduhvat jedne male filmske kuće”, što je ocjena koja se može izreći i za tvorce filma “Težina lanaca”.

Pod naslovom “Filmski trikovi i istorijski revizionizam”, Sanjin Pejković na web-stranici media.ba donosi interesantan i čitljiv esejistički prikaz dokumentarnog filma “Dogovoreni rat”, autora Slađana Zarića i režisera Filipa Čolovića. Film je prikazan nedavno na srpskoj državnoj televiziji. Sudeći prema rečenom prikazu, film nije odmakao dalje od propagandistićkog materijala.

Jednakost po svaku cenu: Kadar iz filma Težina lanaca
Photo: api.ning.com

”Dogovoreni rat?” će -  piše Sanjin Pejković - sigurno ubuduće biti prikladan modus operandi za dokumentarne rekonstrukcije novije istorije. Tvrdokornu, bezobzirnu nacionalističku propagandu 90-tih je ionako zamjenila neka proevropski orjentirana revizionistička limunada, gdje Draža Mihajlović i približavanje evropskim vrijednostima staju u istu rečenicu. Promoviranje glasina u istine i ”izjednačavanje” svih strana kao ravnopravnih, daje filmu mogućnost prekrajanja činjenica, a filmski trikovi služe za opravdavanje politike koja je i danas prisutna u Srbiji, dvadeset godina nakon ratova.

Sasvim je u pravu Pejković kada ističe da ovakvim filmovima “umjesto kristaliziranja slike dobijamo još jedno zamagljivanje i historijsku reviziju, ponegdje jedva primjetnu, a ponegdje veoma izričitu”.

Treba, ipak, znati da je ova ocjena izrečena prije petka, 22. jula 2011. godine, dakle, prije akcije u kojoj je Norvežanin Anders Behring Breivik izveo bombaški napad u Oslu i pucnjavu na otoku Utoja, ubivši 76, i ranivši 96 ljudi. Prije toga, masovni ubica je ostavio preko 1,500 stranica pisanog teksta, u kome govori o razlozima i ciljevima svog zločina. Sama činjenica da Breivik nalazi inspiraciju u srpskim zločinima i njenim vođama ’90-tih, te da nije sam autor ostavljenog materijala (navodi da je koristio i pisanja drugih desničara) stavlja u osjetljiviji kontekst sve ove tzv. dokumentarne filmove, njihove autore i saradnike. Naravno, to se odnosi na sve one intelektualce koji se prodaju za šaku dolara i lagodan život plaćan sve češće krvlju nevinog svijeta, kao ove djece u Norveškoj. Svaka fašistička ideja je podjednako opasna za mir u svijetu, bilo da nosi kršćanski, muslimanski, jevrejski ili neki drugi znak, jednako kao ona koja se kiti “svastikom”.

Dakle, umjesto što promovira “mitsko gledanje” na vlastitu prošlost, srpska inteligencija bi trebala da preispita sopstvenu ulogu i odgovornost u krizama i nedavnim ratovima. Takav jedan film bi se umjesto “Težina lanaca” mogao zvati primjernije – „Težina zločina!“

* Tekst preuzet sa bloga Zijada Burgića

star
Oceni
3.05
Ostali članci iz rubrike Tema
Tagovi
Nema tagova za ovaj članak