Feljton
email Pošalji prijatelju
print Verzija za štampu Plain text Samo tekst Komentari Komentara (0)

Mediji i rat: Kako je “Politika” izveštavala 1992. godine (50)

Ekonomskim i političkim ognjem na srpstvo

Veličina slova: Decrease font Enlarge font
Photo: paraorkut.com

Do septembra ove godine na našem portalu pratićete dokumentarni feljton o izveštavanju beogradske “Politike” tokom 1992. godine. Ova najmračnija epizoda Miloševićevog huškačkog lista svesno je u Srbiji deponovana u zaborav: taj period se uglavnom ne pominje, postoji samo maglovito sećanje na tekstove koji su raspirivali mržnju i na pojedine autore koji su se svesno stavili na stranu šovinističke histerije. Za mnoge čitaoce, danas, 18 godina docnije, ovo štivo srpske novinarske sramote biće prvi susret sa miloševićevskom krvavom ideologijom koja se otvoreno pripremala za zločine. Baš zato, ovaj feljton valja čitati kao upozorenje i iskustvo ratne propagande bez paralela u poslednjih 50 godina. Tekstove iz “Politike” prenosićemo u celini, bez komentara

Izdanje dnevnog lista "Politika" od 17. juna 1992. godine

AUTOBUS ZA VUKOVARČANE
Beogradski vajar i slikar Božidar Stamenković vratio se ovih dana, po ko zna koji put, iz malog slavonskog mesta Pačetin kod Vukovara. U Beogradu će biti do 22. juna, a onda se sa novim poklonom vraća u Pačetin. Reč je o autobusu koje daruje Gradsko saobraćajno preduzeće. Jedan autobus će najverovatnije biti poklonjen i stanovnicima Vukovara. Gospodin Stamenković je bio spreman i na kupovinu polovnog vozila, ali su mu u GSP-u rekli da je to skupo. Na kraju je odlučeno da se dva autobusa posle remonta pošalju put Slavonije.

Na slavonskom ratištu Božidar Stamenković se obreo odmah po izbijanju rata. Na front je otišao pravo iz bolnice. Od tada, pa do danas Božidar Stamenković je u Pačetin odneo tone hrane, odeće, obuće. Najveći broj akcija je sam finansirao. Sa sinom Dušanom, Božidar je obišao sve bolnice u Srbiji u kojima se leče ranjenici i poklonio im oko 400 tranzistora koje je sam kupio.

Međutim, ni pored dobre volje da pomogne unesrećenom narodu Slavonije nije uvek nailazio na razumevanje. Ovih dana zakucao je na mnoga vrata ne bi li dobio 80 litara benzina koji mu je potreban za nastavak humanitarnih akcija. Nije uspeo.
- Život u Vukovaru i okolnim mestima sve više liči na onaj nekadašnji. Niko ne nosi oružje, deca idu u školu, seljaci su na njivama. Uskoro ću i ja skinuti uniformu - priča Božidar.

Photo: Stock
Iako su mu misli jioš okrenute Slavoniji, Božidar Stamenković ne zaboravlja ni svoje sugrađane. Namerava da uskoro organizuje aukciju svojih slika, a čitav prihod će podeliti siromašnim Beograđanima. (J. C.)

***

HRVATSKA JE PODJEDNAKO KRIVA ZA RAT
Prema rečima ambasadora Notrdama Savet je izrazio zabrinutost i zbog sporog toka operacije razoružanja vojnih i poluvojnih formacija na teritoriji koju kontroliše "UNPROFOR" u Hrvatskoj, kao i učešća, kako je rekao, "stranih" snaga u ratu u Bosni i Hercegovini, ističući da krivicu za to podjednako snose srpska i hrvatska strana u sukobu. Potvrđena je zabrinutost koju je izrazio generalni sekretar u svom izveštaju zbog "etničkih čistki" od strane srpskih i hrvatskih snaga u BiH.

Savet je odlučan, potvrdio je predsednik Notrdam, u podršci Evropskoj zajednici za rešenje ne samo sukoba u Bosni i Hercegovini, već rešenje čitavog jugoslovenskog problema u okviru Konferencije u Briselu pod vođstvom lorda Karingtona. Prihvaćen je i apel generalnog sekretara za međunarodnom humanitarnom pomoći svim žrtvama sukoba u Jugoslaviji, posebno izbeglicama i stradalnicima u Sarajevu.

Savet će, kako je zaključeno ostati i dalje "duboko okupiran situacijom u Jugoslaviji" u cilju hitnog sprovođenja ranijih odluka i rezolucija koje vode mirovnom razrešenju jugoslovenske krize. Prva na listi prioriteta ostaje akcija otvaranja sarajevskog aerodroma, što bi se - prema nekim nagoveštajima - moglo ostvariti već do kraja ove nedelje.

***

KARADŽIĆ I MLADIĆ U KONTROLI PRIMIRJA (Sarajevo, 16. juna):
Predsednik Predsedništva Srpske republike BiH Radovan Karadžić i komandant Srpske vojske general Ratko Mladić obišli su danas područja Sarajeva koja kontrolišu srpske snage - javlja srpska novinska agencija SRNA. SRNA javlja da su Karadžić i Mladić "izrazili puno zadovoljstvo što se srpska strana u potpunosti pridržava primirja koje traje već dva dana".

Malo da odmorimo, pa nastavljamo sa rokanjem: Mladić i Karadžić časkaju o primirju
PHOTO: Stock
***

AGRESIJA I ANEKSIJA DELOVA BiH
Predsedništvo Jugoslavije uputilo je generalnom sekretaru Ujedinjenih nacija Butrosu Galiju "Memorandum o angažovanju Republike Hrvatske u ratnim sukobima u Bosni i Hercegovini". Ovo je, inače, poslednji dokument dosadašnjeg Predsedništva Jugoslavije. Predsedništvo Memorandumom i obimnom pratećom dokumentacijom Galiju ukazuje na "duboku političku upletenost i vojno angažovanje Republike Hrvatske u BiH, koji su takvih razmera da se radi o klasičnoj oružnoj agresiji i faktičkom anketiranju dela BiH".

Od UN i međunarodne zajednice Predsedništvo očekuje da na osnovu uvida u stvarno stanje preduzmu mere koje će doprineti da se "zaustavi agresija Hrvatske na BiH i dalji oružani sukobi i stvore neophodni uslovi i pretpostavke za nastavak političkih dogovora predstavnika sva tri konstitutivna naroda BiH o budućnosti svoje republike".

Integralni tekst Memoranduma, koji je juče dostavljen Tanjugu, glasi:
"Jugoslavija je tokom 1991. i 1992. godine međunarodnim faktorima i javnosti više puta saopštavala činjenice o umešanosti Republike Hrvatske u političke odnose i ratna zbivanja u Bosni i Hercegovini. Saznanja i činjenice koje su date u ovom Memorandumu, ne samo da potvrđuju navode iz Izveštaja generalnog sekretara OUN Butrosa Galija od 30. maja ove godine nego omogućavaju i šire sagledavanje konkretnog angažovanja i direktnog mešanja Republike Hrvatske u zbivanja u Bosni i Hercegovini.

Političko angažovanje i agresija Republike Hrvatske na određena područja Bosne i Hercegovine pripremani su sistematski i u dužem vremenskom periodu. To potvrđuje javno izneti i programsko definisani interes vladajuće i drugih političkih stranaka u Republici Hrvatskoj. S tim u vezi značajno je naglasiti da su ove stranke u vreme parlamentarnih izbora u Hrvatskoj na otvoren ili prikriven način izražavale teritorijalne pretenzije prema Bosni i Hercegovini.

Politički prvaci HDZ i drugih stranaka iz Hrvatske se sve više upliću u politički život u Bosni i Hercegovini kao da je to deo teritorije Hrvatske, HDZ je od svog Općeg sabora, februara 1990. godine, nastala da proširi svoj uticaj na Bosnu i Hercegovinu. Ona je formirala politički pokret, odnosno svoje organizacija HDZ u Bosni i Hercegovini. Tokom 1990. i 1991. godine i državne institucije Republike Hrvatske, posebno ministarstva unutrašnjih poslova i odbrane sistematski su delovale prema Bosni i Hercegovini i na njenoj teritoriji.

Vojno angažovanje širih razmera u Bosni i Hercegovini je praktično otpočelo uspostavljanjem "Sarajevskog primirja", početkom januara ove godine, a raspoređivanjem mirovnih snaga UN Hrvatska je deo svojih oružanih snaga koje su pod zaštitom UN, sistematski upućivala na područje u BiH. Kulminacija vojnog angažovanja Hrvatske i BiH je usledila krajem maja i u prvoj polovinom juna. Poslednjih dana u svet su otišla brojna i konkretna saznanja o opštoj ofanzivi oružanih snaga iz Hrvatske na viša područja u Bosni i Herecegovini.

O delovanju Hrvatske prema Bosni i Hercegovine s ciljem njene aneksije prikupljeni su konkretni podaci i dokumenti. Radi ilustrovanja kontinuiteta pripreme za vojno angažovanje, navodimo izjave hrvatskih vrhovnika.

Jebeš zemlju koja bar deo Bosne nema: Josip Boljkovac
Photo: vecernji.hr
Josip Boljkovac, ministar unutrašnjih poslova Republike Hrvatske, 6. marta 1991. godine službeno je izneo stav, koji ukazuje na osvajačke ciljeve prema Bosni i Hercegovini. Ukazujući na delovanje pojedinaca iz ustaške emigracije koje su vrhovnici doveli u Hrvatsku, on ističe: "Nas guraju prema Bosni da gubitak teritorija namirimo iz Bosne, ali to ne ide lako. Pokušavamo da sa našim istomišljenicima hercegovačkim Hrvatima i Huskinim Muslimanima to ubrzamo, ali su tamo pozicije Srba i jugoslovenska orijentacija veoma jaki. Vidite, mi samo što smo sa njihovim ljudima u MUP-u dogovorili obuku njihovih specijalaca u našim logorima u Lučkom, Rakitju i Kumorovcu, za to se odmah doznalo. Doznalo se odmah i da Jurić treba da ode u Hercegovinu, tamo organizira naoružane odrede za rušenje Jugoslavije kroz Bosnu i jačanje hercegovačkog udara na Krajinu..."

Franjo Tuđman je londonskom listu "Dejli telegraf", uoči priznavanja državnosti Republike Hrvatske od strane zemalja Evropske zajednice (EZ), 24. decembra 1991. godine izjavio da će hitno zgrabiti delove susedne Bosne i Hercegovine, uz obrazloženje da bi "bilo neprihvatljivo prepustiti ih (Hrvate u Bosni i Hercegovini) nemilosrdnom teroru sa kojim su suočeni".

Na sastanku lidera HDZ za Bosnu in Hercegovinu, 2. februara 1992. godine u Lištici (zapadna Hercegovina), kome je prisustvovao i Stjepan Mesić iz rukovodstva HDZ Hrvatske, vođena je rasprava o budućem statusu Bosne i Hercegovine. Izneta su gledišta: (1) Bosna i Hercegovina kao samostalna država (zastupao ga je Stjepan Kljujić, predsednik HDZ za Bosnu i Hercegovinu) i (2) Bosna i Hercegovina anketirana od Hrvatske (zastupali su Mate Boban i Stjepan Mesić). Nakon toga Stjepan Kljujić je smenjen, a Mate Boban je na ovom sastanku faktički preuzeo rukovođenje HDZ za Bosnu i Hercegovinu. Stjepan Mesić je naložio da se inteziviraju pripreme za konačan obračun sa JNA u Bosni i Hercegovini, naglasivši da će im u tome Hrvatska svesrdno pomoći. Ovaj zaključak je imao krupne političke posledice i rezultirao je direktnom vojnom agresijom hrvatskih snaga na Bosnu i Hercegovinu.

- Savka Dabčević-Kučar, predsednica Hrvatske narodne stranke, izjavljuje sredinom aprila ove godine: "da dobrovoljci iz Hrvatske koji ratuju u Bosni i Hrecegovini moraju proći vojnu obuku".

- Dobroslav Paraga, predsednik Hrvatske stranke prava (HSP) i Vrhovni zapovednik hrvatskih odbrambenih snaga (OS), zagovornik ideje "o granici Hrvatske na Drini", izjavio je 3. juna 1992. godine da Hrvatska stranka prava redovno šalje svoje dobrovoljce "u Herceg-Bosnu" naglašavajući da oni poštuju "zapovedništvo glavnog stožera hrvatske vosjke" i da "hrvatska vlast želi po svaku cenu da dokaže kako se Hrvatska ne meša u rat u Bosni i Hercegovini, a istovremeno tamo šalje svoje bojovnike i generale".

Vojna agresija oružanih snaga Republike Hrvatske na suverenu i nezavisnu državu Bosnu i Hercegovinu je po karakteru, razmerama, teritorijalnoj disperzivnosti, dinamici, masovnoj upotrebi jedinica i korišćenja savremenih sredstava nedvosmisleno pokazuje da se radi o klasičnoj oružanoj agresiji s ciljem osvajanja i anektiranja Bosne i Hercegovine. Brojni dokumenti ukazuju ne samo na obim hrvatskog vojnog angažovanja u Bosni i Hercegovini i korišćenja najsavremenije vojne tehnike i naoružanja, nego i na nepojmljivu brutalnost hrvatskih oružanih formacija prema civilnom stanovništvu, pre svega, srpske nacionalnosti.

Angažovanje hrvatske vojske izraženo je kroz: naoružanje hrvatskog i muslimanskog stanovništva u Bosni i Hercegovini; vojnu obuku građana hrvatske i muslimanske nacionalnosti; ubacivanje terorističko-diverzantskih grupa i izvođenje akcija; dejstvo artiljerijom sa teritorije Republike Hrvatske po rubnim prostorima Bosne i Hercegovine gde živi srpsko stanovništvo. Masovne pokolje i masakre srpskog stanovništva i proterivanje sa rodnih ognjišta; delovanje poljoprivredne avijacije preuređenje za borbena dejstva, slanje posebnih jedinica hrvatske vojske na određena područja Bosne i Hercegovine. Dokumentarno predočavamo neke od pomenutih oblika vojnog angažovanja.

Političko i državno rukovodstvo Hrvatske je još u vreme oružanih sukoba na teritoriji Srpskih krajina preduzelo mere da oružane sukobe prenese u Bosnu i Hercegovinu. Brojnim kanalima snabdevalo je naoružanjem i drugom opremom ekstremne pripadnike HDZ i SDA u Bosni i Hercegovini, koji su bili jezgro za stvaranje paravojnih formacija. U ovu republiku sa lažnim legitimacijama upućivani su pripadnici hrvastke vojske, sa "zadatkom da pomognu vojno organizovanje stranaka HDZ i SDA".

Navodimo samo neke primere ilegalnog naoružavanja pripadnika SDA i HDZ za Bosnu i Hercegovinu za koje posedujemo izjave i priznanja i druge sudsko-istražne dokumente. (detaljnije u aneksu);

- Muhamed Zulić, ministar u Vladi Republike Hrvatske, koji je uhapšen zbog prevoza naoružanja, u izjavi datoj službenim organima izneo je, da je ministar u Vladi Republike Hrvatske više puta prisustvovao sednicama na kojima je raspravljano o prikupljanju novčanih sredstava i nabavci oružja za Ministarstvo unutrašnjih poslova i Zbor narodne garde Republike Hrvatske. Kod njega je pronađen spisak potrebnog naoružanja i opreme za Bosansku krajinu koji je trebalo dopremiti iz Hrvatske. (Aneks 1).

PHOTO: Stock
- Bajro Kasumović, komandant Opštinskog štaba TO opštine Živinice, o pismenoj izjavi službenim organima 3. maja 1992. godine, daje podatke o dopremanju naoružanja iz Hrvatske za potrebe muslimanskih oružanih formacija u Bosni i Hercegovini, i to potkrepljuje potvrdom, koju je lično potpisao. (Aneks 2.)

- Salih Malkić, rezervni pripadnik MUP-a i član kriznog štaba SO Živinice u izjavi datoj službenim organima 30. aprila 1992. godine govori o dopremanju naoružanja iz Hrvatske na teritoriju ove opštine za potrebe muslimanskih oružanih formacija u Bosni i Hercegovini. (Aneks 3.)

U Centru za obuku MUP-a Hrvatske obučavano je više hiljada građana hrvatske i muslimanske nacionalnosti iz Bosne i Hercegovine. U Aneksu 4. dajemo spisak sa osnovnim podacima za 914 polaznika obuke iz Bosne i Hercegovine, uglavnom sa područja opština Livno, Ljubuški, Cazin, Velika Kladuša i Sarajevo. Sa takvom praksom planskog upućivanja lica iz Bosne i Hercegovine u sastav MUP-a i ZNG Republike Hrvatske, na inicijativu i u organizaciji HDZ, SDA i MUP-a Bosne i Hercegovine je nastavljeno.

Iz obimne dokumentacije izdvajamo samo neke primere o ubacivanju diverzantsko-terorističkih grupa iz Hrvatske u Bosnu i Hercegovinu.

- U Brčkom (Bosna i Hercegovina) 9. januara 1991. godine na mostu preko reke Save otkrivena je i uhapšena diverzantsko-teroristička grupa koju su sačinjavali: Ivanić Radosav, Vučićević Vinko, Kovačević Marko, Gašparević Željko i Terzić Anton. Grupa je imala zadatak da izvrši diverziju na vojni transport u železničkoj stanici Brčko.

S obzirom na to da se u transportu, pored ostalog naoružanja, nalazilo 2.000 kg eksploziva, 300 protivtenkovskih mina, 1.600 protivpešadijskih mina, 2.000 detonatorskih kapisli, oko 180 tona municije i 2 tone motornog benzina, nesumnjivo je da bi izvršenjem ovog zadatka, zbog same lokacije železničke stanice (u centru grada), stradao veliki broj građana uz strahovito razaranje.

O planskom prenošenju borbenih dejstava na prostor Bosne i Hercegovine i njenom uvlačenju u oružane sukobe, govori i podatak da je ovu grupu uputio zapovednik Policijske uprave Županja (Hrvatska) a načelnik stanice javne bezbednosti u Brčkom trebalo je da pomogne u izvršenju zadatka. Međutim, iz iskaza članova ove grupe nesumnjivo proizilazi da je odobrenje za ozvršenje ove terorističke akcije dao lično predsednik Republike Hrvatske Franjo Tuđman. (Aneks 5.)

- Kod sela Svodna, Bosanski Novi, 18. novembra 1991. godine, otkrivena je i uhapšena teroristička grupa koja je imala zadatak da sruši most na Uni. Grupu je uputilo zapovedništvo Zbora narodne garde iz Zagreba, a akciju je planirao, organizovao i njome rukovodio Teskerdžić Emin, jedan od zapovednika u Sportskoj četi ZNG na Jarunu u Zagrebu. Grupu su sačinjavali pripadnici ZNG i lica sa područja Bosne i Hercegovine, kao pomagači, odnosno saizvršioci. (Aneks 6.)

- Za vreme izvršenja borbenih zadataka u selu Velja Međa, SO Ljubinje (Bosna i Hercegovina), 27. marta 1992. godine, uhapšena su četvorica pripadnika HOS-a. Izneli su da su u Ljubiški, gde se nalazi stožer HOS-a za zapadnu Hercegovinu, došli na osnovu pismene preporuke Mileta Dedakovića Jastreba, bivšeg zapovednika ZNG u Vukovaru, radi izvođenja diverzantsko-terorističkih akcija. (Aneks 7.)

PHOTO: Stock
- U rejonu sela Krivodol, u blizini aerodroma Mostar (BiH), 13. marta 1992. godine, uhapšen je Peša Marin, rođen u Nju Džersiju, državljanin SAD. U Jugoslaviju je došao, 6. februara 1992. godine preko Austrije. Peša je zarobljen kao pripadnik hrvatske bojne "Frankopan" koja je iz Kumrovca (Hrvatska) prebačena u zapadnu Hercegovinu radi izvršavanja borbenih zadataka. Kao razlog za odlazak pripadnicima bojne je rečeno da "hrvatska vojska treba da pređe na teritoriju Bosne i Hercegovine i istera jugoslovensku vojsku" i "četnike" pre dolaska "plavih šlemova", kako bi ta teritorija postala deo Hrvatske. (Aneks 8.)

Agresiju jedinica hrvatske vojske na teritoriji Bosne i Hercegovine (Aneks 9.) dokazuju i izjave pripadnika oružanih snaga Republike Hrvatske (Aneks 9.)*

*) U Aneksu 9. prilažemo faksimil originalnih dokumenata sa izjavama sledećih pripadnika oružanih snaga Republike Hrvatske.

- Matijaš Nikša, pripadnik 1. svehrvatske udarne bojne iz Splita (zarobljen u Mostaru) sa jedinicom je bio na prostoru Široki Brijeg - Lištica;

- Bezdan Marin, pripadnik rezervnog sastava ZNG iz Neuma, četa "Primorje" u sastavu 116. brigade ZNG Dubrovnik;

- Kaleb Zoran, pripadnik ZNG iz Metkovića, ukazuje na učešće jedinica iz Metkovića u blokadi kasarne u Čapljini;

- Tabaković Sead, civil iz Čapljine, ukazuje na prisustvo specijalne jedinice hrvatske vojske u Čapljini;

- Barada Jadran, pripadnik 114. brigade ZNG iz Splita, zarobljen na teritoriji Bosne i Hercegovine u rejonu Bijelo Brdo, ukazuje na šire angažovanje hrvatske vojske na prostoru Hercegovine;

- Nikolić Goran, civil iz Čapljine, ukazuje na postojanje čete - bojne ZNG u selu Domanovići, Čapljina (Bosna i Hercegovina);

- Perković Mato, pripadnik TO Bosne i Hercegovine iz sela Čardak, Modriča, ukazuje na spregu jedinica TO Bosne i Hercegovine sa hrvatskom vojskom i na naoružavanje iz Hrvatske;

- Tufeković Ivo, pripadnik TO Bosne i Hercegovine iz sela Gornji Hasić, Bosanki Šamac, ukazjue na vojnu obuku pripadnika HDZ za diverzantsko-teroristička dejstva u Slavonskom Brodu;

- Tufeković Mato, pripadnik TO Bosne i Hercegovine, iz sela Gornji Hasić, Bosanski Šamac, ukazuje na naoružavanje pripadnika TO iz Hrvatske preko kriznog štaba u selu;

- Vučković Đuro, pripadnik TO Bosne i Hercegovine, iz sela Gornji Hasić, ukazuje na naoružavanje pripadnika ove jedinice oružjem iz Hrvatske i dostavljanje preko mosta u Bosanskom Šamcu i skele u selu Domljevac.

Na teritoriji Kupresa, početkom aprila 1992. godine, zarobljena su 44 pripadnika hrvatske vojske angažovana u borbenim dejstvima na ovim prostorima. Navedena lica bili su pripadnici 114. brigade ZNG Split i 1. studentske bojne iz Zagreba i regularne hrvatske vojske.

Hrvatska sa svojim oružanim snagama pokušava da ostvari kontrolu na strateškom pravcu zapadne Herecgovine - Duvno - Kupres - Bugojno - Zenica i dalje preko Doboja prema Bosanskom Brodu čime bi stavila u okruženje Bosansku i Srpsku krajinu. Na tom pravcu su skoncentrisane velike snage sa teškim naoružanjem, što je dovelo do skoro potpunog iseljavanja srpskog stanovništva sa područja Livna, Duvna, Kupresa, Bugojna, itd.

Jake i dobro naoružane snage hrvatske vojske koje svakodnevno izvode oružana dejstva, prisutne su na području sledećih opština: V. Kladuša, Mostar, Čapljina, Posušje, Lištica, Grude, Ljubuški, Čitluk, Stolac, Neum, Vutez, Odžak, Bosanski Šamac, Orašje, Brčko, Derventa, Prnjavor, Kotor Varoš, Kupres, i dr.

U zapadnoj Hercegovini je formiran ratni stožer HOS-a za Hercegovinu kojim je donedavno komandovao Blaž Kraljević, pripadnik terorističke organizacije Hrvatsko-revolucionarno bratstvo (HRB), i druga kriminalna delatnost poznata i federalnoj policiji Australije.

Na području zapadne Hercegovine i dolini Neretve hrvatske oružane snage broje oko 20.000 pripadnika koji dejstvuju zajedno sa pripadnicima vojnih jedinica sastavljenih od Hrvata i Muslimana iz Bosne i Hercegovine. Samo na području opštine Neum boravi oko 10.000 pripadnika ZNG koji su došli iz okoline Splita.

Početkom marta o.g, u Čitluku je održan sastanak predstvanika HDZ i HOS-a na kome je raspravljano o modalitetu napada i dejstva 6.000 njihovih pripadnika smeštenih na prostoru Vrgorca, Čitluka i Ljubuškog.

Na području Cazinske krajine deluje oko 20.000 pripadnika raznih vojnih formacija među kojima je oko 2.000 pripadnika ZNG. Početkom marta o.g. na teritoriju Velike Kladuše stiglo je pojačanje od 300 pripadnika HOS, s zadatkom da iniciraju prodor ka Slunju (opštini koja je pod zaštitom UN).

Na teritoriji opštine Vitez, u srednjoj Bosni, obučena je jedinica od 573 pripadnika HOS pod komandom Kraljević Darka. Obuku je izvodio Šantić Branko, ekstremni emigrant - povratnik iz Australije. Ovoj jedinici se priključila i jedinica od 150 pripadnika HOS, tek mobilisana u Hrvatskoj.

Izneti i drugi raspoloživi podaci pokazuju da je Republika Hrvatska faktički okupirala određena područja Bosne i Hercegovine. (Detaljni podaci u Aneksu 10.)

Na okupiranim područjima Bosne i Hercegovine učestale su posete, obilasci i inspekcije visokih vojnih ličnosti iz Glavnog stožera oružanih snaga Hrvatske.

General Janko Bobetko, iz Glavnog stožera oružanih snaga Republike Hrvatske došao je 12. februara 1992. godine u opštinu Neum (Bosna i Hercegovina). Narednih dana obišao je i jedinice oružanih snaga Republike Hrvatske na ratištu i u bosansko-herecgovačkim opštinama Stolac, Čapljina, Mostar, Ljubiški, Livno i Čitluk, a zatim je bio postavljen za glavnog koordinatora navedenog kontigenta oružanih snaga Republike Hrvatske u Bosni i Hercegovini (komanduje jedinnicama koje dejstvuju u dolini Neretve). Dana 9. maja 1992. godine general Bobetko je boravio u Ljubiškom u Glavnom stožeru HOS-a (D. Parage), gde se susreo sa Miletom dedakovićem "Jastrebom", s kojim je razmatrao pitanje dejstva oružanih snaga Republike Hrvatske radi presecanja teritorije Bosne i Hercegovine na pravcu Livno - Kupres - Bugojno - Zenica - Doboj - Bosanski Šamac.

PHOTO: James Mason
Antun Tus, glavni stožer Oružanih snaga Republike Hrvatske sa grupom oficira, 19. maja 1992. godine, došao je u Neum (Bosna i Hercegovina) sa zadatkom da izvrši inspekciju kontigenta Oružanih snaga Republike Hrvatske stacioniranog u dolini Neretve i zapadne Herecgovine, koji učestvuje u agresiji na Bosnu i Hercegovinu.

Ove i brojne druge činjenice ukazuju ne samo na prisustvo i angažovanje hrvatske vojske u Bosni i Hercegovini, nego i na to da su jedinice hrvatske vojske na teritoriji Bosne i Hercegovine pod neposrednom komandom Glavnog stožera hrvatske vojske iz Zagreba. Njihov raspored i jačina na području Bosne i Hercegovine su sledeći:

a) severoistočna Bosna.
- 5 do 6 brigada hrvatske vojske (108, 124, 103, 139 brigada i delovi 101, 109. i 131. brigade. Ukupno 10.000-20.000 ljudi

b) Zapadna Hercegovina i dolina Neretve.
- 10 brigada (4, 115, 126, 142, 155, 158, 119, 114, 110. i 118. brigada HV), ukupno oko 20.000 ljudi.

c) rejon Livna, Duvna i Šujice.
- 3 brigade hrvatske vojske (106, 109. i delovi 115, brigade hrvatske vojske i 1. i 4. brigade ZNG), ukupno 5.000-7.000 ljudi

d) prostor istočne Hercegovine.
- 3 brigade hrvatske vojske (113, 114, i 158. brigade HV, oklopni sastav "Plavi grom" i "Pustinjska lisica". Deo ovih snaga nagažovan je na širem prostoru Dubrovnika. U toku je izvođenje ofanzivnih dejstava ovih snaga u sklopu čega je artiljerijsko bombardovanje Trebinja i Nevesinja.

Procenjuje se da je na područjima nezavisne i suverene Bosne i Hercegovine protiv tamošnjeg srpskog stanovništva angažovano 35.000 - 40.000 pripadnika oružanih snaga Hrvatske.

Stradanje civilnog srpskog stanovništva usled agresije hrvatske vojske na delove Bosne i Hercegovine i delovanja hrvatsko-muslimanskih paravojnih formacija iz Bosne i Hercegovine je, po razmerama u broju žrtava, poprimilo karakter genocida, sa svim karakteristikama tog pojma po određenju međunarodnog prava (homicidom, ekonomskim, kulturnim i duhovnim genocidom). Dokumenti sa svedočanstvima o zločinima nad srpskim stanovništvom pokazuju stravične razmere zločina, metode mučenja i ubijanja nedužnog civilnog stanovništva. Broj žrtava ni približno nije sagledan. Do javnosti se delimično probijaju saznanja o masovnim zločinima i stradanju srpskog stanovništva kojih nije mali broj.

Već u prvom prodoru hrvatskih oružanih snaga na tlo Bosne i Hercegovnie počinjen je masakr nad civilnim stanovništvom srpske nacionalnosti u selu Sijekovac, nadomak Bosanskog Broda.

Brojni zločini po brutalnosti nadmašuju mogućnost poimanja normalnog ljudskog uma. U Aneksu predočavamo deo iz izjava Alije Alimagića, pripadnika hrvatsko-muslimanskih paravojnih formacija o zločinu nad Srbima u okolini Bosanskog Broda.

Na mnogim područjima Bosne i Hercegovine osnovani su koncentracioni logori, u kojima se duže vreme drži srpski narod - mahom deca, žene i stariji ljudi. Tako se već nedeljama ne zna za sudbinu oko 1.000 Srba u Tomislavgradu. Oko 4.000 Srba je više od mesec dana zatočeno u Odžaku, među kojima je i veliki broj dece, odakle se upućuju u zatvore na području Republike Hrvatske i pdvrgavaju nečuvenom mučenju. U Bradini kod Konjica, zatvoreni u tunelu, duže vreme drži se veliki broj Srba, a nedaleko od ovog tunela formirana su dva logora za Srbe. Nad Srbima u Zenici hrvatske paravojne snage su izvršile pokolj. U Sarajevu su pokolji desetina Srba već postali redovna praksa muslimanskih "zelenih beretki".

Najnoviji masovni zločini protiv srpskog stanovništva izvršeni su u selu Čemerno, opštini Ilijaš, nedaleko od Sarajeva, kada je na najzverskiji način masakrirano civilno stanovništvo, među kojima žene, deca i starci. Kuće i druga materijalna dobra, imovina koju su stekli u radnom i životnom veku, opljačkani su i zapaljeni.

Egzodus civilnog srpskog stanovništva se nastavlja u zatvorima i logorima u Republici Hrvatskoj. Metodi mučenja koji se nad njima primenjuju su takvog karaktera da ih ljudski um ne može prihvatiti. Ugledna naučna ustanova, Vojno-medicinska akademija iz Beograda je, na osnovu izjava preživelih logoraša i zatočenika, sačinila naučno stručni rad sa prikazom metoda i postupaka mučenja. Izveštaj ove svetske priznate naučno-medicinske ustanove, iako je po važnosti informacija za sebe, sastavni je deo priloga ovog memoranduma. (Aneks 12.)

U okupiranim delovima Bosne i Hercegovine uspostavlja se vlast Republike Hrvatske. U više opština suspendovani su legalno izabrani organi vlasti. Formirani su krizni štabovi za konkretno područje i imenovani poverenici, na čiji rad nemaju nikakav uticaj organi vlasti Bosne i Hercegovine. U tim opštinama u upotrebi su državni simboli Republike Hrvatske; grb, zastava i himna.

U delu Bosne i Hercegovine gde živi hrvatsko stanovništvo važi platni promet Hrvatske i kao sredstvo plaćanja u opticaju je hrvatski dinar.

Mnogim ulicama i naseljima, po uzoru na ono što je činjeno u Hrvatskoj, promenjena su imena. Tako je hercegovački gradić Duvno dobio novo ime Tomislavgrad. To su samo spoljne manifestacije suštine, da Hrvatska deo Bosne i Hercegovine smatra svojom teritorijom. To više nije samo agresija, to je faktički okupacija, odnosno aneksija delova Bosne i Hercegovine.

Svet je o tome nešto više saznao ovih dana iz opširnog izveštaja dopisnika američke novinske agencije "Asošijeted pres". U izveštaju njenog dopisnika od 700 reči, koji je objavljen početkom juna ove godine, pod naslovom "Znakovi hrvatskog vojnog prisustva u Bosni", konstatuje se da su vojnici u uniformama sa oznakom hrvatske vojske i vozilima sa zagrebačkim tablicama uobičajen prizor u "novoj nezavisnoj Bosni", a zatim ističe da "pitanje šta ovi rade na teritoriji suverene države, članice UN, postaje sve više problematično". Dalje se navodi da je u mestima zapadne Hercegovine "u upotrebi hrvatski dinar", da su "prisutne mape sa različitim grbovima i zvezdicama hrvatskih vojnih činova", kaže se na kraju memoranduma.

***

EKONOMSKIM I POLITIČKIM OGNJEM NA SRPSTVO
Istorijski trenutak, kojem osnovnu karakteristiku daju promene odnosa snaga u svetskoj ekonomiji i politici i uspostavljanje novog međunarodnog poretka, postavio je pred srpski rod još jedan sudbinski zadatak opstanka i očuvanja nacionalnog dostojanstva i slobode.

Nametnuta blokada Ujedinjenih nacija već je počela snažno da deluje, ali je objavljeni izveštaj gosp. Butrosa Galija pokrenuo nove mehanizme delovanja međunarodne savesti i preispitivanja pozicija pojedinih država u okviru novog međunarodnog poretka. Hipoteka krivice srpskog naroda time je oslabljena, ali teške posledice blokade UN time nisu niti ublažene niti uklonjene.

Iskustvo Instituta za internacionalni menadžment govori da razvijena međunarodna saradnja, zasnovana na savremenim principima marketinga i menadžmenta, prevazilazi blokadu kao problem. Nijedan međunarodni projekat Instituta ovom blokadom nije doveden u pitanje, niti je zaustavljen.

Polazeći od tih principa, smatramo da Zajednica instituta Srbije, rukovodeći se interesima srpskog naroda i eliminišuću stranačke raspre i pripadnosti, mora značajno da doprinese:
- rasvetljavalju pozicije Srbije i SR Jugoslavije u međunarodnim naučnim, obrazovnim i srodnim institucijama; - ublažavanju nailazećih teškoća u našoj zemlji, izazvanih blokadom, a kroz do sada građene mostove međunarodne saradnje i neposredno uključivanje u rešavanje privrednih teškoća.

U skladu s tim, Institut za internacionalni menadžment predlaže da se u okviru makroprojekta: "Strategija, politika i sistem spoljnoekonomskih odnosa Srbije" uvrsti i realizuje posebna celina: "Uticaj na međunarodno okruženje u cilju otklanjanja blokade." Strateška odrednica delovanja (instituta koji bi učestvovali) zasnivala bi se na principima marketinga i menadžmenta, a u cilju odbrane nacionalnog dostojanstva i slobode - u skladu sa demokratskim načelom da svaki, dakle i srpski, narod ima pravo da sam bira svoje predstavnike i sudbinu, zauzimajući prostor koji mu istorijski pripada.

Photomontage: Instruktor
Savremeni mehanizmi zapadne ekonomske diplomatije, koja svoje završne operacije provodi kroz frontalne internacionalne operacije, razbijaju države na prostoru bivšeg "sveta socijalizma". Nakon toga će uslediti sinteza delova, ali sinteza po meri novih gospodara slobode, a u funkciji revizije rezultata Prvog i Drugog svetskog rata - što će gazde definisati procesom stvaranja novog međunarodnog poretka - u kojem zapadne ekonomije traže spas od recesije. Tako je Nemačka, pobedom nemačkog lobija u SAD, već pripojila svojem organizmu Istočnu Nemačku, Mađarsku, Sloveniju, Hrvatsku, Alabaniju, Makedoniju... U toku je borba za pripajanje Nemačkoj Bosne i Hercegovine, sa revanšističkim ciljem osvete srpstvu za protekle ratove i ciljem izlaska germanske šape na bliskoistočne naftne izvore preko bosansko-sandžačko-kosovsko-muslimanske trajektorije, čime bi i Sjedinjene Američke Države postale regionalni međunarodni faktor, (manje) ravnopravan nemačkom. - Kao ni ranije, ni ovaj put ne smemo izdati svoje poreklo, pretke i sopstveno postojanje u vremenu i prostoru.

Zahvaljujući takvom odnosu snaga u sučeljavanju delovanja i ciljeva međunarodnih operacija, prvi put od stvaranja Ujedinjenih nacija, "civilizovani svet" je rešio da, temeljito, ekonomskim i političkim ognjem izgori spoznaju srpskog naroda o cilju "civilizovanog sveta", sopstvenom dostojanstvu i slobodi, s rešenošću da taj "virus" uništi pre nego što se osveste već odabrani ciljevi u svetu.

Polazeći od toga - sa aspekta malih i industrijski nedovoljno razvijenih zemalja zloupotrebljena je ideja novog međunarodnog poretka. Njegova konstrukcija, zasnovana na globalnom razmeštanju američkog, germanskog i islamskog političkog i ekonomskog uticaja, ne daje pravo na činjenje ustupaka koje će srpski narod platiti istorijskim porazom na svakom polju.

Nesporno je da realnost nameće potrebu energičnog i kvalitetnijeg delovanja svih faktora društvenog života u našoj zemlji u cilju otklanjanja blokade UN, uključujući, u najvećoj meri, i političku sferu. Uvažavajući činjenicu da je predsednik Republike Srbije legalno izabran, Institut za internacionalni menadžment iz Beograda podržava predsednika gospodina Slobodana Miloševića. Pri tom, pravo izbora pedsednika Republike ne može pripasti ni jednom institutu, pa ni Zajednici instituta Srbije.

U skladu s tim, Institut za internacionalni menadžment nije saglasn niti je potpisnik obraćanja javnosti Zajednice instituta Srbije sa sadržinom koja je u izvodima objavljena u "Politici" od 13. juna 1992. godine. (Dr Milija Zečević, direktor - Institut za internacionalni menadžment, Beograd)

*Nastavak u četvrtak 16. septembra

star
Oceni
2.91
Ostali članci iz rubrike Feljton
image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (9)

Kad je "žabljački referendum" bolji

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (8)

Cunami velikih stratega

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (7)

I zvanično: Lele i kuku

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (6)

Kad sila Boga moli

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (5)

Žuta traka za Crnogorce

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (4)

Deset razloga ZA i hiljadu neistina PROTIV

Tagovi