Feljton
email Pošalji prijatelju
print Verzija za štampu Plain text Samo tekst Komentari Komentara (1)

Feljton: Bizarni sveci Srpske crkve (7)

"Sveti" Joanikije Lipovac (Kvisling)

Veličina slova: Decrease font Enlarge font
Izvor: Stock

Joanikije Lipovac je svojim političkim djelovanjem tokom II svjetskog rata najzaslužniji za katastrofu svještenstva mitropolije crnogorsko-primorske. Kako pišu svi istoričari, za sve vrijeme bratoubilačkog rata, dok se krv u potocima lila Crnom Gorom, Lipovac je pozivao na borbu protiv partizana i komunista. Nije problem to što je Lipovac bio antikomunistički nastrojen, ali je veliki problem kad on svom žestinom huška i raspiruje mržnju u vrijeme kataklizme kakva je bila II svjetski rat. Joanikije Lipovac je širenjem, isijavanjem mržnje, doprinio da živote izgube stotine i hiljade Crnogoraca. Kod primitivnih vjerskih fanatika kakvih uvijek ima dovoljno, riječ jednog mitropolita ima veliki odjek i značaj

Knjiga Miroslava Ćosovića "Bizarni sveci Srpske crkve" prodaje se u Crnoj Gori, u supermarketima i na kioscima po cijeni od 3.99 €. Osim onoga što čitate u feljtonu, u knjizi možete pročitati još mnogo toga zanimljivog - o Svetom Savi, o Nikolaju Velimiroviću, o Njegošu, o Luki Vukmanoviću, o Atanasiju Jevtiću, o Amfilohiju Radoviću, o Filaretu Mićeviću, o istoriji pravoslavne crkve na ovim prostorima... Facebook stranica knjigehttps://www.facebook.com/bizarni.sveci.srpske.crkve

Mitropolit Joanikije Lipovac rođen je 1890. god. u Stolivu, u Boki Kotorskoj. Za vrijeme II svjetskog rata Lipovac je upravljao Crnogorsko-primorskom eparhijom. Tokom rata bio je vjerni saradnik talijanskih fašista. Umjesto da mu sude, komunisti su ga na kraju rata u junu 1945. ubili u Srbiji. Njegovi posmrtni ostaci nijesu pronađeni.

Velibor Džomić piše kako je Joanikije Lipovac kaznio dva svještenika koji su posetu italijanskog kralja shvatili kao posetu okupatora, te talijanskog monarha nijesu htjeli da ispoštuju: "Italijanski kralj Vitorio Emanuelo Treći posjetio je Cetinje maja 1941. godine i tom prilikom je posjetio i Cetinjski manastir. Mitropolit Joanikije ga je, s obzirom da je njegov dolazak bio unaprijed najavljen i da je kralj izrazio želju da prisustvuje Svetoj Liturgiji u Cetinjskom manastiru, dočekao na ulazu u manastir. Mitropolit i sveštenstvo su bili pripremljeni za službu, tj. bili su u odeždama.

U toku oblačenja u odežde protojerej-stavrofor Nikola Marković, član Crkvenog suda na Cetinju, odbio je da se obuče u odežde i tako sačeka italijanskog kralja. I protojerej-stavrofor Ilija Popović, podstaknut tim činom prote Nikole Markovića, u oltaru je pred svima skinuo odežde i otkazao poslušnost Mitro- politu. Italijanski kralj je prisustvovao Svetoj Liturgiji i poklonio se moštima Svetoga Petra Cetinjskog.

Poslije toga, mitropolit Joanikije je protiv ove dvojice sveštenika poveo disciplinski postupak, ali ih je kaznio blagim kaznama Nikolu Markovića uko- rom (M. br. 2484 od 06. 06. 1941. godine), a Iliju Popovića opomenom (M. br. 2484 od 06. 06.1941. godine). Razlog za ovako blago kažnjavanje Mitropolit je našao u teškim i nesređenim ratnim prilikama, ali je naglasio da je za te i takve krivice obojicu trebalo predati u nadležnost Crkvenom sudu Mitropolije. Mitropolitov doček italijanskog kralja u Cetinjskom manastiru poslužio je ko- munistima kao 'dokaz' njegove navodne prisnosti sa fašističkom Italijom. Pola vijeka je po ovom pitanju prećutkivana činjenica da je Vitorio Emanuelo Treći bio italijanski kralj, ali i crnogorski zet jer je bio oženjen kćerkom kralja Nikole Prvog Petrovića-Njegoša. Vitorio Emanuelo je isto tako svečano dočekan na Ce- tinju i u Cetinjskom manastiru kada je dolazio da isprosi Jelenu Petrović u vrijeme kralja Nikole." (Velibor Džomić, GolgotaMitropolita Crnogorsko-Primorskog Joanikija (1941-1945.), www.rastko.rs)

Džomić izjednačava posetu talijanskog monarha Crnoj Gori iz vremena kralja Nikole - kad je bio rado ugošćen gost, i posetu istog čoeka 1941. godine - kad je došao u zemlju koju je oružjem okupirala vojska njegove države?!!

Što se tiče samog događaja koji Džomić opisuje, Joanikije Lipovac nije bio prinuđen da dočeka italijanskog kralja, i da nije ispoštovao Vitoria Emanuela ništa mu se ne bi desilo.

Čini se da Velibor Džomić na Joanikija Lipovca gleda kao na najveću moralnu gromadu u istoriji, kao na novog Isusa, pa se čudom čudi, pita sebe i čitaoce: "Zar je Mitropolit mogao da blagosilja italijansku okupaciju slobodarske Crne Gore..." (ista knjiga)

Zar je mogao? Ova upitna rečenica je kao neki Veliborov jak argument? A kako je mogao "sveti" despot Stefan Lazarević da seče ruke i noge rudarskim radnicima i da se junački bori protiv hrišćana za račun Turaka? Nije (po Džomićevoj logici) moguće! Kako je moguće da jedan "sveti" čoek kao što je Nikolaj Velimirović pohvalno govori o Adolfu Hitleru i da se koristi njegovim ordenom? Nije (po Džomićevoj logici) moguće! Kako je moguće da "sveti" Maca Vukojičić kolje i macolom ubija civile? Pa nije moguće - po logici Velibora Džomića. Ipak, to se sve zaista dešavalo i trebali bi da budemo zaista mnogo glupi pa da "razbijamo" glavu oko toga zašto su razni zločinci i nesoji radili raznorazna nepočinstva.

U knjizi o Lipovcu Džomić daje i činjenice o represalijama i zločinima talijanskih okupatora nad pravoslavnom crkvom i svještenstvom u Crnoj Gori: "....kada su samo u toku jula i avgusta 1941. godine u vrijeme italijanske kaznene ekspedicije, koja je izvedena poslije ustanka od 13. jula, postradali skoro svi manastiri u Paštrovićima (opljačkan manastir Duljevo, spaljen konak i vrijedna biblioteka u manastiru Reževići, oštećena crkva Svetoga Save u manastiru Gradištu, opljačkan manastir Praskvica i nastojatelj odveden u internaciju, opljačkan konak i crkvica manastira Prevlake kod Tivta, zapaljen konak manastira Bijele kod Šavnika i ubijena majka jeromonaha koja je tu živjela, demolirana, primjera radi, Saborna crkva Svetog Stefana Dečanskog u Mišićima u Spiču kod Bara, a crkva Svetog Velikomučenika Dimitrija u tvrđavi Haj-Nehaj kod Bara pretvorena u italijansku kasarnu. Dalje, navodimo samo neke podatke, u samom Cetinju je, od strane italijanske kaznene ekspedicije, 20. jula 1941. godine demoliran Eparhijski dom u kome su bili smješteni Eparhijski upravni odbor, Eparhijski crkveni sud i Eparhijska radionica za svijeće. Polomljen je eparhijski namještaj, obijena je i opljačkana kasa, zapaljena je i time djelimično oštećena arhiva i eparhijska biblioteka. Zbog toga su Eparhijski upravni odbor i Eparhijski crkveni sud već 21. jula 1941. godine premješteni u Cetinjski manastir, a u Eparhijski dom se na silu uselio Ratni vojni sud okupacionih vlasti, koji je tu ostao do kapitulacije Italije 1943. godine, ali su, istine radi, uredno plaćali zakup Mitropoliji prvo 3000, a potom 5000 lira mjesečno. Ta suma je dodijeljena svešteničkim siročadima i porodicama uhapšenih i interniranih sveštenika.

Zar je mitropolit Joanikije mogao da podržava okupatora i njegovu vlast koja je samo u toku 1941. godine, poslije izvođenja komunističkog ustanka, internirala u Albaniju sveštenike Pavla Radunovića, Dušana Kostića, Andri- ju Lakovića i protosinđela Varnavu (Bućana) i mnoge druge Crnogorce njegove eparhiote za koje je pred Bogom i Crkvom Božjom, ljudima i istorijom bio odgovoran. Pored njih tu su i imena sveštenika Nikole Miloševića, Milutina Vujoševića, igumana Borisa (Kažanegre), Pavla Vrbice, Sima Basekića, Toma Lilića, Luke Radičevića, Novaka Jovanovića, Blagote Đurovića, đakona Ma- nojla Šoškića, Cvjetka Stanišića, Filipa Rajkovića, Tihomira Balšića, Radisava Babovića koji su mučeni, hapšeni i internirani u toku 1941, 1942. i 1943. godine. Moramo pomenuti i sveštenike koji su strijeljani od Italijana u odmazdama i to: Bogića Jovićevića, paroha riječko-obodskog, Andriju Šiljaka, paroha bobovskog i Ratomi-ra Jankovića, paroha strečanjskog. Italijani su strijeljali i one sveštenike koji su okrenuli leđa Bogu i koji su pristupili bezbožnim komunistima ili su pomagali njihov nesrećni jamarski rad i to: Boška Popovića, paroha gornjopoljskog, Cvjetka Stanišića, penzionisanog sveštenika iz Nikšića, Sima Popovića, paroha kosorskog, Marinka Vujinovića, privremenog paroha žabljačko-jezerskog." (ista knjiga)

Naravno da je mitropolit Joanikije Lipovac mogao da blagosilja talijansku okupaciju i pored zlodjela koja su talijanski fašisti vršili. Ništa to njemu nije smetalo, jer je bio kvisling, izdajnik.

Postoji talijanski web sajt "Luce Cinecitta" (www.archivioluce.com/archivio/) na kome se nalaze arhivski - filmski i fotografski snimci iz II svjetskog rata koje su na Cetinju snimali talijanski fašisti. Ovaj sajt takođe ima i svoj kanal na sajtu Youtube.

Na Youtube-u je postavljen filmski zapis iz aprila 1941. godine kada su Talijani ušli na Cetinje i okupirali ga. Zapis nosi naslov "Cettigne, la capitale occupata dalle nostre truppe. L'alza bandiera. I principali edifice." U ovom kratkom filmu prikazano je kako talijanska vojska ulazi na Cetinje, a na nekoj cetinjskoj ulici ih dočekuje Joanikije Lipovac. Evo screenshot fotografije iz tog filmskog zapisa, Joanikije Lipovac sa italijanskim fašistima:

Izvor: Stock

Isti sajt je na Youtube postavio i filmski zapis iz maja 1941. kada je talijanski kralj Vitorio Emanuele posetio Cetinje. Na ulazu u Cetinjski manastir talijanskog kralja je dočekao "sveti" Joanikije. Dvije screenshot fotografije Lipovca i kralja Italije:

Izvor: Stock

Istoričar Zvezdan Folić u vezi posete talijanskog kralja piše: "Vizita italijanskog suverena Cetinju 16. maja 1941. proticala je u svečanoj ceremonijalnoj atmosferi u koju se uključuje i Cetinjska mitropolija. Brujanje zvona sa Cetinjsk- og manastira i mjesnih crkava davalo je ton tom ambijentu..." (Zvezdan Folić, Vjerske zajednice u Crnoj Gori 1918-1953, Podgorica, 2001, str 71)

U knjizi o Lipovcu Velibor Džomić piše: "Da je Mitropolit Joanikije bio okupatorski sluga on bi svakako učestvovao u petrovdanskom proglašenju tzv. 'Nezavisne države Crne Gore' koju je u dogovoru sa italijanskim okupacionim silama proglasila Crnogorska federalistička stranka na čelu sa Sekulom Drljevićem. Mitropolit Joanikije je svojim beskompromisnim stavom ignorisao takve crnolatinaške, separatističke i anticrnogorske ideje i skupove." (Velibor Džomić, GolgotaMitropolita Crnogorsko-Primorskog Joanikija (1941-1945.), www.rastko.rs) Ali, ovo je potpuna neistina. Naravno da je Lipovac, koji je veselo dočekao talijanske okupatore i njihovog kralja, isto tako i 12. jula 1941. učestvovao na skupu koji je održan pod pokroviteljstvom Talijana. Novak Adžić u tekstu "Što je istina o Petrovdanskom saboru 12. jula 1941. godine, na Cetinju" (www.montenegrina.net), piše: "Jedan od poslanika Petrovdanskog Sabora komandir Todor Milov Boro- zan, s Bokova, u svojim Memoarima (u manuskriptu) objavljuje spisak lica koji su dobili poziv da učestvuju u radu Petrovdanskog sabora i daje ga po azbučnom redu. Prema Todoru Borozanu 'članovi crnogorskog Petrovdanskog sabora' bili su..." i među ostalima - tu je i ime Joanikija Lipovca.

Osim ovog pisanog istorijskog izvora imamo još jedan prvoklasni istorijski iz- vor, fotografije sa tog skupa. Skup poznat pod imenom "Petrovdanski sabor" održan je u "Zetskom domu" na Cetinju. Fotografije sam preuzeo sa istog pomenutog sajta - www.archivioluce.com/archivio/. Kad posetilac otvori ovu stranu ostaje mu da u pretraživač upiše "Cettigne" i naći će slike koje su pred vama. Prva slika je iz sale, pored Lipovca sedi predstavnik islamske zajednice:

Izvor: Stock

Druga slika od 12. jula 1941. je zajednički snimak učesnika Petrovdanskog sabora načinjen ispred Zetskog doma, na centralnom mjestu je kvisling Joanikije Lipovac:

Izvor: Stock

Fotografiju Lipovca sa Petrovdanskog sabora dao je i Vladimir Jovanović, novinar neđeljnika "Monitor", u knjizi "Petrovdanski sabor", koju je objavio 2011. godine.

O odnosu vrha Cetinjske mitropolije kao i svještenstva prema 13.-julskom ustanku 1941. godine Folić piše: "Iako je vrh Crnogorsko-primorske mitropolije ostao pasivan u ovom događaju, dominantni patriotski izrazi pravoslavnih sveštenika nadjačavali su preporučeni pacifizam. Tako se 55 duhovnika (sveštenici, teolozi, studenti teologije i učenici bogoslovije), među kojima i 25 sveštenika Mitropolije, našlo u borbenim redovima ustaničkih snaga." (Zvezdan Folić, Vjerske zajednice u Crnoj Gori 1918-1953, Podgorica, 2001, strana 72)

Folić zatim piše o tome kako su Talijani gušili ustanak: "Reokupacija Crne Gore izvršena je krajnje represivnim mjerama italijanske vojske. One nijesu poštedjele sveštenike, kao ni hramove Crnogorsko-primorske mitropolije. Jereja Bogića Jovićevića, paroha riječko-obodskog, strijeljali su Italijani 19. jula 1941. u Rijeci Crnojevića, dok su 18 sveštenika internirali u svoj logor u Albaniji." (ista knjiga, strana 72)

U Vaskršnjoj poslanici aprila 1942. Lipovac je osudio 13.-julski ustanak, Zvezdan Folić citira Lipovca: "I malo im je što su izveli moralnu pustoš, već su 13. jula 1941. digli i takav ustanak koji je našem narodu nanio takve rane da ih ni decenije neće izliječiti..." (ista knjiga, strana 74)

Sve vrijeme II svjetskog rata Joanikije Lipovac je produbljivao podjele, pospješivao zlo koje je zadesilo Crnu Goru. Još iz Folićeve knjige: "Na parastosu Dragu i Blažu Kapičiću u aprilu 1942, mitropolit Joanikije je održao besjedu protiv komunizma. Još radikalniji bio je u oktobru 1942. kada je na parastosu Novici Kovačeviću, sudiji iz Grahova, savjetovao okupljenom narodu: ''Nema podesnijeg mjesta nego da ovdje donesemo čvrstu odluku i zakunemo se Bogu da ćemo se boriti protiv komunista" (ista knjiga, strana 76)

Lipovac dakle osuđuje opštenarodni crnogorski ustanak 13. jula 1941, jedini pravi oružani narodni ustanak u porobljenoj naci-fašističkoj Evropi, ustanak koji je pozdravio i kome se divio i divi cio demokratski svijet.

Folić još prikazuje: "Kada je poručnik Favento Nazaro, civilni komesar u Danilovgradu, 15. aprila 1942. zatražio od mitropolita Joanikija da raščini jereja Đorđija Kalezića, paroha u Slatini koji je bio član narodnooslobodilačkog od- bora u danilovgradskom srezu, njegova reakcija bila je radikalna i ekspresna. Već 16. aprila 1942. mitropolit Joanikije obznanjuje Rješenje kojim zabranjuje sveštenodjejstvovanje i ukida pravo na penziju ne samo jereju Kaleziću nego i protojereju Jagošu Simonoviću, arhijerejskom namjesniku u Kolašinu, jereju Blažu Markoviću, tužiocu Crkvenog suda na Cetinju, jereju Simu Popoviću, parohu kosorskom, jereju Vidaku Drakiću, parohu brskutskom i jereju Blagoti Đuroviću, parohu šobajićkom. Radi sticanja jačeg povjerenja kod okupacionih vlasti mitropolit je svoje Rješenje dostavio i Pirciu Biroliju, italijanskom guverneru za Crnu Goru i Drugoj direkciji pri Guvernadurstvu." (ista knjiga, strana 76)

Oštre mjere "svetog" Lipovca za one svještenike koji su bili protiv fašista! Da vidimo kako je Lipovac zahvaljujući svojoj saradnji sa okupatorom obezbjeđivao privilegije za svoju mitropoliju. Piše Zvezdan Folić: "Tako su Italijani oktobra 1942. dozvolili da osoblje Bogoslovije na Cetinju nastavi rad, nakon prekida načinjenog u aprilu 1941. godine. Ovo je bila jedina bogoslovija Srpske pravoslavne crkve koja je školovala sveštenički podmladak u toku rata." (ista knjiga, strana 78)

Već u maju 1942. godine mitropolit Joanikije Lipovac je od strane jednog pravoslavnog monaha iz Hercegovine jasno označen kao izdajnik. Piše Zvezdan Folić: "Joanikijev angažman, nesvojstven ostalim episkopima SPC tokom 1941.-1945, prvi je otvoreno kritikovao jeronomonah Miron iz manastira Krstače u Hercegovini. Miron je početkom maja 1942. sastavio letak 'Narodu i srpskom sveštenstvu' u kome je nazvao Joanikija slugom Hitlera i optužio ga za prodaju Crne Gore. Sličnim akcentima odisala je 'Poslanica' pravoslavnih sveštenika iz Crne Gore, objelodanjena 16. juna 1942. na Tjentištu." (ista knjiga, str. 82 i 83)

Branko N. Filipović u knjizi "Mrtvi ne zbore" piše o Joanikiju Lipovcu: "U vrijeme najvećeg okupatorsko-četničkog terora u Crnoj Gori, 18. oktobra 1942. godine, crnogorski mitropolit Joanikije (Lipovac) na banketu u Ostrogu održao je zdravicu Pirciju Biroliju, fašističkom guverneru okupirane Crne Gore, čije dijelove prenosimo:

'I dogodi se čudo neviđeno i nečuveno pod okupacijom Gospodari i robovi, Italijani i Crnogorci nacionalisti, postadoše saradniciprotiv strašnoga zla, i za kratko vrijeme zajednički oslobodiše Crnu Goru...

Photo: www.r-tours.me

Radostan je danas sav naš narod sapodručja guvernata Crne Gore što je Vaša Ekselencija, sa Vašom cijenjenom gospođom i Vašim eminentnim saradnicima, kao sin pobožnog italijanskog naroda, došao u sveti Ostrog da se pokloni moštima Sv. Vasilija Ostroškoga Čudotvorca.

Vaša pobožna i herojska duša osjetila je da je pravo da se ovdje u ovoj našoj najvećoj svetinji zajedničkipomolimo Gospodu Bogu za vječnipokoj i rajsko veselje u borbama protiv partizana zajedničkipoginulih italijanskih i naših boraca i da se pomolimo da i dalje vlada među nama međusobno poštovanje i sloga...'

Dogodilo se pravo čudo; nevjerovatno, ali istinito. Mitropolit crnogorski Joanikije diže zdravicu okupatorskom fašističkom zločincu Pirciju Biroliju u vrijeme kad je on, zajedno sa četnicima, organizovao preko 4.000 zatvora i logora za porobljene Crnogorce, u kojima je zatvarano, strijeljano, mučeno i deportovano u okupatorske logore preko 50 hiljada »Joanikijevih vjernika« samo zato što su se borili za slobodu. Tako se ovaj visoki crkveni funkcioner ruga interniranim Crnogorcima. Joanikije ide sa banketa na banket i drži zdravice satanama koje ubijaju, masakriraju i deportuju »njegove vjernike«. U septembru 1943. godine italijanskog okupatora zamjenjuje njemački okupator, kojem se četnici i Joanikije takođe dodvoravaju. Mitropolit Joanikije 1-XII- 1943. godine u posebnoj poslanici čestita vojnicima njemačkog Rajha novu 1944. godinu slijedećim riječima: 'Vojnicima velikog njemačkog Rajha: Naročitu mi čast čini da mogu najslavnijoj vojsci svijeta iz svih vremena čestitati Novu godinu u ime svoje vlade i svoga naroda. Sretna vam Nova 1944. godina.'

Nije teško shvatiti što znači ova Joanikijeva čestitka u vrijeme kada cio svijet vodi krvavu borbu protiv hitlerovske Njemačke i udruženog fašizma, protiv monstruoznih agresora koji su htjeli da podjarme i unište sve slobodne i civilizovane zemlje i narode. Pritom treba imati u vidu da ovu čestitku mit- ropolit Joanikije upućuje u času kad Saveznici proglašavaju četnike i Dražu Mihailovića za izdajnike i kad donose odluku da im prekinu svaku pomoć. »Crnogorski« mitropolit Joanikije se radovao svakom strijeljanju zarobljenog borca NOV, ili kad su Mihailovićevi četnici i okupatorski crnokošuljaši, iz zas- jede ubijali neustrašive narodne vojnike. Joanikijevi i Mihailovićevi četnici su sa Musolinijevim fašistima igrali kolo oko leševa pobijenih crnogorskih rodoljuba, kao na trgu u Herceg-Novom 21. januara 1943. godine.

G. mitropolit izvršio je kanonsku posjetu Bajicama, kojoj su pored istak- nutih nacionalista prisustvovali i italijanski oficiri koji su predstavljali diviziju 'Peruđa' (piše u 'Glasu Crnogorca', broj 27, od 10-X-1942). Pored mitropolita Joanikija na ovoj kanonskoj posjeti govorio je i predstavnik divizije »Peruđa«. U toku Drugog svjetskog rata vršene su brojne okupatorske i četničke smotre vojske kojima je prisustvovao mitropolit Joanikije zajedno sa okupatorskim i četničkim starješinama. To dokumentuju fotografije smotre koju u vojničkom poretku obavljaju general Pircio Biroli i njegovi pomagači Bajo Stanišić i mitropolit Joanikije.

Mitropolit Joanikije je, kao okupatorski sluga, odlučno bio protiv crnogorskog naroda i njegove narodnooslobodilačke borbe. Glorifikovao je komandante Draže Mihailovića u Crnoj Gori i zajedno sa njima dočekivao fašističke komandante. Konačno, mitropolit Joanikije je bio važna karika u lancu izdaje Draže Mihailovića u Crnoj Gori. On je, uz saradnju Dražinih komandanata, pomagao okupatorima da porobe narod Crne Gore i da oslabe i priguše njegovu pravednu borbu za slobodu.

Mitropolit Joanikije je i odstupio iz Crne Gore zajedno sa 21. njemačkim korpusom prema Austriji, u decembru 1944. godine." (Branko N. Filipović, Mrtvi ne zbore, www.montenegrina.net)

I Velibor Džomić u njegovoj knjizi o Lipovcu je prenio zdravicu Lipovca Pirciu

Biroliju, koju je izgovorio u manastiru Ostrog 18. oktobra 1942. godine, Džomićeva knjiga se nalazi na www.rastko.rs. Evo i poznate fotografije "svetog" Lipovca sa Pirciem Birolijem, baš iz Ostroga:

Izvor: Stock

Zvezdan Folić još piše o Lipovcu: "Mitropolitovo lamentiranje nad sudbinom srpstva i pravoslavlja u Crnoj Gori, obavljanje parastosa 'nacionalnim herojima', nadahnjivanje epskim postulatima u borbi protiv jedinog antifašističkog pokreta, najčešći su oblici rada pravoslavnog klera na Cetinju do novembra 1944. godine." (Zvezdan Folić, Vjerske zajednice u Crnoj Gori 1918-1953, Podgorica, 2001, strana 90)

U dokumentarnom serijalu TV Crne Gore "Cetinjska Mitropolija" iz 2006. godine, za koji je tekst napisao istoričar Živko Andrijašević, u 4. epizodi je između ostaloga rečeno: "Cetinjska Bogoslovija bila je jedina bogoslovija Srpske Pravoslavna Crkve koja je radila tokom II svjetskog rata. Među sveštenstvom Crnogorske mitropolije nije bio mali broj protivnika ovakvog mitropolitovog držanja prema italijanskom okupatoru. A bilo je i svještenika koji su otvoreno podržavali parti- zanski pokret. Mnogi od njih stradali su zbog protivljenja okupacionom režimu, dok su neki poginuli u redovima partizanske vojske. Prema zvaničnoj statistici u partizanskom pokretu učestvovala su 34 pravoslavna svještenika Crnogorsko- primorske mitropolije, a njih šestorica nakon rata dobili su Spomenicu 1941."

"Sveti" Lipovac bio je od Talijana nagrađen za svoje kvislinštvo - rad bogoslovije je dopušten.

Istoričar Dragutin Papović piše: "Mitropolit Joanikije je prema Njemcima primijenio istu taktiku kao prema Italijanima. Zbog oportunizma bio je slatkorječiv, pa je u božićnoj poslanici 1944. godine pomenuo 'genijalnog Getea', Herdera i 'poznatog naučnika Leopolda Rankea' i osudio Jevreja Karla Marksa. Ova saradnja je otkrila još jedno mitropolitovo uvjerenje. Pokazalo se da je mit- ropolit antisemita jer je u čestim javnim osudama komunizma govorio da su za nastanak ove ideologije krivi Jevreji i da su oni među glavnim izazivačima rata... Mitropolit je uz Njemce ostao do napuštanja Crne Gore krajem decem- bra 1944. godine. Sa četnicima, njihovim porodicama i u pratnji 60 duhovnika povlačio se preko Bosne, Hrvatske i Slovenije. Početkom maja 1945. godine je- dinice Jugoslovenske armije su kod Zidanog mosta zarobile i bez suđenja ubile 56 sveštenika Crnogorsko-primorske mitropolije. Mitropolit Lipovac je nakon zarobljavanja sproveden u Aranđelovac, ponižavan i likvidiran sredinom juna." (Dragutin Papović, Duhovni lider četničkogpokreta, neđeljnik "Monitor", 11. februar 2011)

Među strijeljanim svještenicima bio je moj đed Đuro Radoman, otac moje majke. Tokom rata on nije bio ni na strani partizana ni na strani četnika. Bio je običan ljubotinjski pop. U smrt su ga poveli njegov vjenčani kum, takođe lažni Amfilohijev "svetac" Luka Vukmanović i ovaj sramni, slugeranski Amfilohijev "svetitelj".

Joanikije Lipovac je svojim političkim djelovanjem tokom II svjetskog rata najzaslužniji za katastrofu svještenstva mitropolije crnogorsko-primorske. Kako pišu svi istoričari, za sve vrijeme bratoubilačkog rata, dok se krv u potocima lila Crnom Gorom, Lipovac je pozivao na borbu protiv partizana i komunista.

Nije problem to što je Lipovac bio antikomunistički nastrojen, ali je veliki problem kad on svom žestinom huška i raspiruje mržnju u vrijeme kataklizme kakva je bila II svjetski rat.

Joanikije Lipovac je širenjem, isijavanjem mržnje, doprinio da živote izgube stotine i hiljade Crnogoraca. Kod primitivnih vjerskih fanatika kakvih uvijek ima dovoljno, riječ jednog mitropolita ima veliki odjek i značaj. U II svjetskom ratu naoružanim ljudima koji gledaju krv i leševe na sve strane, oguglalim ljudima pomućene svijesti koji su već izgubili neke od svojih najdražih, takvima nije trebalo puno da i sami ubiju i naprave zločin. I Amfilohijev "svetitelj" ih je na to podstrekivao. Isto kao što danas Amfilohije Radović godinama sije mržnju prema svemu crnogorskom, ne bi li, na bilo koji način, srušio crnogorski narod i državu.

Joanikije Lipovac je bio iskreni saradnik okupatora, mogao je svo vrijeme rata da se ne ulaguje fašistima, ništa mu se ne bi desilo.

Ovaj kvisling, okupatorova sluga i kad se sagledaju sve činjenice - ni po čemu svetac, isključivi je i glavni krivac za katastrofu svještenstva u Crnoj Gori tokom II svjetskog rata i znatno je pospješio bratoubilački rat koji je bjesnio od 1941. do 1945. godine.

*Nastavak u subotu, 25. jula

star
Oceni
4.48
Ostali članci iz rubrike Feljton
image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (9)

Kad je "žabljački referendum" bolji

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (8)

Cunami velikih stratega

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (7)

I zvanično: Lele i kuku

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (6)

Kad sila Boga moli

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (5)

Žuta traka za Crnogorce

image

Feljton: Decenija nezavisnosti Crne Gore (4)

Deset razloga ZA i hiljadu neistina PROTIV

Tagovi